Ελληνίδες κόρες της Τραπεζούντας περί το 1900 (Φωτογραφείον Αδελφών Κακούλη)

Ελληνόπουλα της Τραπεζούντας με τις επιχώριες γιορτινές ενδυμασίες των Ελληνίδων του Πόντου.

Μια φωτογραφία σπάνιας ομορφιάς και ενδυματολογικής αρτιότητας απο το αρχείο του Φωτογραφικού Οίκου των Αδελφών Κακούλη της Τραπεζούντας στα τέλη του 1800 και αρχές του 1900. Οι κόρες σκεπάζουν την κεφαλή τους με το τσόχινο χρυσοκέντητο τεπελίκι (τάπλα) με τα φλουριά κεντημένα στο πέριξ του μικρού φεσιού. Τα μαλλιά τους είναι περίτεχνα χτενισμένα πίσω ώστε να είναι καθαρό όλο το κατσίν' (μέτωπο). Ήτο συνήθεια τα μαλλιά να σχηματίζουν στο πίσω μέρος της κοτύλας (αυχένα) μία ή και δύο τσάμιας (πλεξούδες). Εσωτερικά φορούν καμίσ' (βαμβακερό υποκάμισο) στο επάνω μέρος του κορμού, ενώ στο κάτω μέρος την πολύπτυχη μεταξωτή ή βαμβακερή βράκα (σαλβάρ'). Απο επάνω φορούν το κυρίως λώμμαν την ζουπούνα για την οποία έχω αναφερθεί αναλυτικά σε άλλες αναρτήσεις μου (ονόματα, ποιότητα υφασμάτων κτλ), Επάνω απο την ζουπούνα, στην μέση τους δένουν απαραιτήτως το μάλλινο λαχόρ' (σε άλλες περιπτώσεις το ολομέταξο κροσωτό ταραπουλούζ') και επάνω απο το λαχόρ' φορούν την ολομέταξη ποδήρη ποδιά η οποία λέγεται φοτά, ή ποδέα, ή εμποδέα. Η καθημερινή μάλλινη ή βαμβακερή εμποδέα με την καθημερινή παραδοσιακή ενδυμασία λεγόταν πισταμπάλ'. Αποτελεί σπάνια απεικόνιση αυτή η φωτογραφία καθώς δεν συνηθιζόταν τόσο νεαρής ηλικίας κόρες να φορούν την φοτά η οποία ήταν χαρακτηριστικό εξάρτημα της ενδυμασίας των αρκετά μεγαλύτερων ηλικιών. Ο στολισμός της παρούσας πολυτελούς ενδυμασίας ολοκληρώνεται με τους χρυσοκέντητους κατηφέδες (βελούδινα επανωφόρια), μάλιστα ο αριστερός κατηφές είναι το λεγόμενο κοντογούνι ενώ ο δεξιός φέρει περισσότερα κεντήματα - σιρίτια - γαϊτάνια - καντήλες. Τέλος τα κοσμήματα και τα δερμάτινα υποδήματα ολοκληρώνουν την τελική άριστη εικόνα των δύο κοριτσιών και δίνουν σε όλους μας ένα μάθημα άρτιας εμφάνισης των ενδυμασιών μας σε κάθε περίσταση. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com