Ελληνίδα του Πόντου με την επιχώριο γιορτινή παραδοσιακή της ενδυμασία "ζουπούνα"

Η ποντ(ι)ακή ωραιότης της γυναικείας ενδυμασίας των Ελληνίδων του Πόντου είναι απαράμιλλη και αξεπέραστη.

Η άριστη ποιότητα επιλογής υφασμάτων και ραφής αναδεικνύει την ζουπούνα ως ένα αρχοντικό ένδυμα με βυζαντινές καταβολές, σεμνό και ταυτόχρονα επιβλητικό και μεγαλειώδες. Η Ελληνίδα κόρη της οποίας τα στοιχεία δεν διασώζονται (ονοματεπώνυμο, ηλικία, καταγωγή, τόπος και χρονολογία φωτογράφησης) ενδύεται την ελληνικοτάτη ζουπούνα (αντερή - ποδήρη χιτώνα) σε εμπριμέ λουλουδάτη εκδοχή. Η κεφαλή της στολίζεται απο την χρυσοκέντηστ τσερκέζικης τέχνης τάπλα με τα φουλιρία. Εκτός των εσώτερων και μη ευδιάκριτων εσωρούχων, φορά το καμίσ' (βαμβακερό υποκάμισο) καθώς και το σαλβάρι (μεταξωτή ή και βαμβακερή βράκα) και επάνω απο την ζουπούνα τον χρυσοκέντητο βελούδινο κατηφέ (κοντό σακάκι - επανωφόρι). Την μέση της στολίζει το μεταξωτό λαχόρ' ταραπουλούζι και η ενδυμασία ολοκληρώνεται με τα δερμάτινα υποδήματα (σκαρπίνια, μποτίνια ή ψηλές κοντούρες) και τα χρυσά ή και ασημένια κοσμήματα (κολιέ - σκουλαρίκια - περιδέραιο - δαχτυλίδια κτλ). Ο τύπος αυτής της ζουπούνας απαντάται σε όλο τον Πόντο και στις περιφέρειες Τραπεζούντας, Κερασούντας, Οινόης, Τρίπολης κ.α. και με μικρές διαφορές στις υπόλοιπες περιφέρειες Χαλδίας, Ματσούκας, Σινώπης, Αμισού κτλ Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com