Τραπεζούντα Πόντου 1910 - Οικογένεια Χαράλαμπου Γεωργιάδη.

Τραπεζούντα Πόντου 1910. Οικογένεια Χαράλαμπου Γεωργιάδη. Όρθιοι από αριστερά Όλγα, Επαμεινώνδας, Δέσποινα.

Καθιστοί οι γονείς Χαράλαμπος και Ελβίρα και τα μικρά Κώστας, Μαρίκα και Νίκος.  Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου - Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου - Τραπεζούντα (Trabzon) Πόντου. Ιστορία, Λαογραφία, Πολιτισμός, Ήθη, Έθιμα, Χοροί & Τραγούδια  Αυτή η εξαιρετική οικογενειακή φωτογραφία του 1910 από την Τραπεζούντα του Πόντου αποτελεί ένα σπάνιο ντοκουμέντο που αποτυπώνει την οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική άνθηση των Ελλήνων της Τραπεζούντας στις αρχές του 20ου αιώνα. Η οικογένεια του Χαράλαμπου και της Ελβίρας Γεωργιάδη, μαζί με τα έξι παιδιά τους (Όλγα, Επαμεινώνδας, Δέσποινα, Κώστας, Μαρίκα και Νίκος), ενσαρκώνει την εικόνα της εύπορης, καλλιεργημένης αστικής τάξης της «πρωτεύουσας» του Ποντιακού Ελληνισμού.
1. Αστικός Εκσυγχρονισμός & Ευρωπαϊκή Μόδα (Belle Époque). Σε αντίθεση με τις πιο παραδοσιακές ενδυμασίες της υπαίθρου, η αμφίεση όλων των μελών αντικατοπτρίζει την πλήρη υιοθέτηση των ευρωπαϊκών τάσεων της εποχής (Belle Époque):
• Οι Ελληνίδες του Πόντου (Μητέρα & Μεγάλες Κόρες): Η μητέρα (Ελβίρα): Φορά ένα επιβλητικό, σκουρόχρωμο (πιθανότατα μπλε ή μαύρο) αστικό φόρεμα με κεντητή δαντέλα στη λαιμόκοψη, μακρύ περιδέραιο/καδένα και επιμελημένο χτένισμα, εκπέμποντας σοβαρότητα και μητρική αρχοντιά. Οι κόρες (Όλγα & Δέσποινα): Φορούν τις χαρακτηριστικές λευκές πουκαμίσες (blouse) της εδουαρδιανής εποχής με ψηλό γιακά (stand-up collar), συνδυασμένες με ψηλόμεσες σκούρες φούστες και πλατιές ζώνες με αγκράφα στην μέση. Στα μαλλιά τους διακρίνονται κομψές κορδέλες και αξεσουάρ, ενώ φορούν λεπτές αλυσίδες στο στήθος.
• Οι Έλληνες του Πόντου (Πατέρας & Γιος): Ο πατέρας (Χαράλαμπος): Φορά σκούρο ευρωπαϊκό κοστούμι, λευκό πουκάμισο με σκληρό γιακά και γραβάτα/παπιγιόν, διατηρώντας το περιποιημένο μουστάκι που επέβαλε η αστική ετικέτα της εποχής. Ο μεγάλος γιος (Επαμεινώνδας): Στέκεται επιβλητικά στο κέντρο με στολή (πιθανότατα μαθητή/σπουδαστή του περίφημου Φροντιστηρίου Τραπεζούντας ή άλλου ανώτερου εκπαιδευτηρίου), με διπλή σειρά κουμπιών και διακριτικά σιρίτια στον γιακά.
2. Η Παιδική Ενδυμασία (Ναυτικά Κοστούμια)
• Τα μικρά παιδιά (Κώστας, Μαρίκα & Νίκος): Τα αγόρια και το μικρό κορίτσι φορούν τα δημοφιλέστατα στις αρχές του 20ου αιώνα ναυτικά κοστούμια (sailor suits) με τον χαρακτηριστικό γιακά, τις λευκές ρίγες και την άγκυρα στο στήθος. Πρόκειται για μια ενδυματολογική επιλογή που ήταν εξαιρετικά διαδεδομένη στα αστικά κέντρα της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου, δείχνοντας τον άμεσο συντονισμό της οικογένειας με τον δυτικό τρόπο ζωής.
3. Σύνθεση, Στήσιμο & Αισθητική στο Στούντιο
• Διάταξη & Οικογενειακή Συνοχή: Η σύνθεση είναι άρτια ζυγισμένη. Οι γονείς είναι καθιστοί, περιτριγυρισμένοι από τα παιδιά τους. Η οικειότητα αποτυπώνεται στις κινήσεις: η Όλγα ακουμπά απαλά στον ώμο του πατέρα, ο Επαμεινώνδας στηρίζει το χέρι του στον ώμο της αδερφής του, ενώ ο πατέρας κρατά προστατευτικά το μικρό του παιδί.
• Σκηνογραφία: Το φωτογραφείο της Τραπεζούντας διαθέτει ζωγραφισμένο φόντο (backdrop), διακοσμητική κολόνα και μια κομψή ζαρντινιέρα με φυτά, στοιχεία που τόνιζαν το υψηλό κοινωνικό status των φωτογραφιζόμενων.
4. Η Αξία του Επιχρωματισμού. Ο επιχρωματισμός ζωντανεύει μοναδικά την εικόνα του 1910:
• Αναδεικνύει την αντίθεση ανάμεσα στις λευκές πουκαμίσες των κοριτσιών και το βαθύ μπλε/βυσσινί των παιδικών ναυτικών ενδυμάτων.
• Δίνει φυσικούς τόνους στα πρόσωπα, φέρνοντας την οικογένεια Χαράλαμπου Γεωργιάδη από την Τραπεζούντα των αρχών του αιώνα απευθείας στο παρόν.

Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com