Ελληνίδα κοδέσπαινα του Πόντου με την επιχώριο παραδοσιακή και γιορτινή της ενδυμασία ζουπούνας

Ελληνίδα κοδέσποινα του Πόντου. Η εικονιζόμενη Ελληνίδα Κοδέσποινα (κοδέσπαινα) του Πόντου φωτογραφίζεται σε στούντιο με την επιχώρια παραδοσιακή ενδυμασία των Ελληνίδων του Πόντου περί τις αρχές του 1900.

Στο λεύκωμα της Μέριμνας Ποντίων Κυριών με τίτλο ¨Ζωντανές μνήμες του Πόντου" φέρει την λεζάντα: Ποντία οικοδέσποινα, ενώ σε άλλη πηγή βρίσκουμε την ίδια φωτογραφία με την λεζάντα: Απεικονίζεται γυναίκα (πόντια) μεγάλης ηλικίας περί το 1910 χωρίς περαιτέρω στοιχεία. Δυστυχώς λοιπόν όπως συμβαίνει με πάρα πολλές παρόμοιες φωτογραφίες, δεν έχουν διασωθεί τα στοιχεία (ονοματεπώνυμο, καταγωγή, χρονολογία γέννησης και κατοικίας, τόπος φωτογράφησης, συγγενικά στοιχεία, εάν ήταν ανταλλάξιμη, αν ήρθε πότε στην Ελλάδα και που εγκαταστάθηκε αυτή και η οικογένειά της). Οι μεγάλης ηλικίας γυναίκες στον πόντο δεν φορούσαν τάπλα αλλά κάλυπταν την κεφαλή τους με το λετσέκ, το τσαρκούλ, το τσίτ (αναλόγως) το οποίο έδεναν με περίτεχνο τρόπο ώστε να αναδεικνύεται το κατσίν (γενικότερα το πρόσωπο) και να περιορίζονται τα μαλλιά εντός του. Πέραν τον κατάσαρκων εσωρούχων φορά το καμίσ' (βαμβακερό υποκάμισο) το οποίο επανωτίζει σταυρωτά στα εμπροκάρδια (στήθος) και απο επάνω φορά κοντογούνι, βελούδινο ή και τσόχινο κατηφέ με απλό σιρίτι πέριξ του λώματος ραμένο ενώ μπροστά είναι επενδυμένος με γούνα (δείγμα της πολυτελούς επιλογής και της οικονομικής και κοινωνικής στάθμης). Το κύριο ένδυμα παραμένει πάντοτε η ζουπούνα η οποία στις μεγαλύτερες ηλικίες ήτο σκουρόχρωμη ριγωτή (τσιζκιλίν), εμπριμέ , με παραστάσεις (κεντήματα ή στάμπες) απο διάκοσμο λουλουδιών. Στην μέση της ζώνεται το μάλλινο λαχόρι (εκ της Λαχόρης του Πακιστάν) και τα υποδήματα που φορά είναι δερμάτινα μποτίνια (άλλοτε ήταν χαμηλές κουντούρες). Δεν φορά κοσμήματα αν και αυτό δεν είναι κανόνας καθώς άλλοτε βρίσκουμε ηλικιωμένες κοδέσποινες να φορούν την Ώρα δηλαδή ασημένιο κιοστέκ "αλυσίδα" με ωρολόγιον τσέπης η οποία κρεμόταν απο τον λαιμό και κατέληγε στο λαχόρι. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου - Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com