Η Δέσπω Πουπουλίδου με φίλες της το 1910. Φορούν τις επιχώριες γιορτινές παραδοσιακές ενδυμασίες τους (ζουπούνας)

Η Δέσπω Πουπουλίδου με φίλες της το 1910. Φορούν τις επιχώριες γιορτινές παραδοσιακές ενδυμασίες τους (ζουπούνας) με όλα τα παρελκόμενα τους.

Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω πληροφορίες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: ονόματα, καταγωγή και τόπος φωτογράφησης τους. Το φυσικό τους κάλλος είναι αδιαμφισβήτητο και τα ενδύματα τους θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο μιας ολόκληρης παρουσίασης για την ελληνική γυναικεία ενδυμασία στον Πόντο. Με τα μέσα της σημερινής τεχνολογίας έχει βελτιωθεί η ποιότητα ανάλυσης της φωτογραφίας και επιχρωματίστηκε με φυσικό τρόπο ώστε να μην αλλοιωθούν τα πραγματικά στοιχεία και επιμέρους τμήματα των ενδυμασιών. Οι Ελληνίδες αυτές δέσποινες φέρουν στο κεφάλι σφυρήλατες ασημένιες τάπλες (τεπελίκια). Η τάπλα ως γυναικείο κάλυμμα κεφαλής αντικατέστησε το φέσι που φορούσαν και οι γυναίκες στους παλιότερους αιώνες. Σε προηγούμενες μου αναρτήσεις παρουσίασα Ελληνίδες του Πόντου οι οποίες φέρουν στο κεφάλι τάπλες διπλάσιου μεγέθους, ύψους και πάχους απ' αυτές που γνωρίζουμε κι έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε. Πέραν των εσώτερων κατάσαρκων εσωρούχων, τα εμφανή μέρη είναι το καμίσ' (μεταξωτό ή βαμβακερό υποκάμισο). Εσωτερικά στο κάτω μέρος του κορμού φορούν το σ̌αλβάρι (μεταξωτή ή βαμβακερή ή βαμβακομέταξη φαρδιά βράκα). Απο επάνω φορούν την ζουπούνα (ποδήρη βυζαντινό χιτώνα όμοιο με αρχιερατικό - δεσποτικό σάκο) ανοιχτό μπροστά στο στήθος. Φορούν βελούδινο (χρυσοκεντημένο με σιρματερό) εφαρμοστό κοντό κατηφέ το μήκος του οποίου φτάνει ως λίγο πιο επάνω απο την μέση τους. Επάνω απο τη ζουπούνα και γύρω απο τη μέση τους τυλίγουν με χάρη το μάλλινο λαχόρι (το προμηθεύονταν απο την Λαχόρη της Περσίας απο όπου παίρνει και το όνομα του). Τα υποδήματα εδώ είναι δερμάτινα σκαρπίνια με χαμηλό τακούνι λόγω της αστικής τάξης στην οποία ανήκουν και ολοκληρώνεται η θαυμάσια αυτή εικόνα με τα απαραίτητα άλλοτε χρυσά κι άλλοτε ασημένια κοσμήματα κιοστέκια με ώρα (ωρολόγιον τσέπης αλλά και χειρός) καθώς και μία ή δύο σειρές μαργαριταριών στο λαιμό. Η κώμη είναι πάντοτε χτενισμένη με επιμέλεια, δεν υπάρχουν αφέλειες ούτε τσουλούφια, ήταν συνήθεια μάλιστα τα μαλλιά να δημιουργούν τσ̌άμιας, τις πολυτραγουδισμένες πλεξίδες που δεν περνούσαν ποτέ απαρατήρητες απο τους λαϊκούς μας στιχοπλόκους. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου - Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου 

Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com