Αστική οικογένεια Βασίλειου Βασιλειάδη - Πόντος τέλη 1800 αρχές 1900.
Αστική οικογένεια Βασίλειου Βασιλειάδη - Πόντος τέλη 1800 αρχές 1900.
Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω πληροφορίες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: ονόματα, καταγωγή, χρόνος και τόπος φωτογράφησης τους. Αυτή η φωτογραφία είναι μεν μια απο τις εκατοντάδες του αρχείου αλλά αποτελεί και μια απο τις πιο χαρακτηριστικές του Πόντου στις αρχές του 1900 - περίπου 1900-1908. Η λεζάντα της θα μπορούσε να είναι: Δύο κόσμοι σε μια καρέκλα. Είναι στημένη σαν πίνακας Αναγέννησης. Αριστερά ο παππούς, δεξιά η γιαγιά, στη μέση τα εγγόνια. Ηλικιακά συμπεραίνουμε οτι δεν πρόκειται για γονείς με τα παιδιά τους αλλά ίσως για παππούδες με τα εγγόνια τους με δεδομένο στοιχείο ότι στον Πόντο παντρεύονταν και αποκτούσαν παιδιά σε μικρή-νεαρή ηλικία. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου Σπάνιο φαινόμενο να λείπουν και οι δύο γονείς απο την φωτογράφηση. Ίσως οι γονείς να λείπουν - πιθανώς ο φωτογράφος θέλει να δείξει την συνέχεια της γενιάς, ή οι γονείς είναι αυτοί που παραγγέλνουν την φωτογραφία από την ξενιτιά. "Εικασίες πάνω σε μια φωτογραφία εποχής". Αριστερά κάθεται ο πατριάρχης της οικογένειας Βασίλειος, ηλικιωμένος, λευκά μαλλιά, αυστηρός. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου Κάθεται σε καρέκλα με κρόσσια, κρατάει κομπολόι - σύμβολο του εμπόρου, του ανθρώπου που έχει δει πολλά. Φοράει αστικό κοστούμι ευρωπαϊκό, όχι παραδοσιακό. Είναι ο άνθρωπος που έκανε την περιουσία. Το βλέμμα του είναι κουρασμένο αλλά περήφανο. Δεξιά - η σύζυγός του, η αρχόντισσα του Πόντου: Αυτή είναι η καρδιά της φωτογραφίας. Φοράει την πιο επίσημη, χειμωνιάτικη, πλούσια εκδοχή της ποντιακής φορεσιάς: Τσεμπέρι/μαντήλι/λετσέκ': Το σκούρο, κεντημένο μαντίλι στο κεφάλι, δεμένο αυστηρά. Πανωφόρι μακρυγούνι: Η μακριά επένδυση από αλεπού ή κουνάβι γύρω-γύρω. Αυτό ήταν το status symbol. Όσο πιο παχιά η γούνα, τόσο πιο εύπορη η οικογένεια. Ζιπούνα και απο επάνω δεμένη απαραιτήτως στην μέση της η παραδοσιακή ριγωτή ολομέταξη εμποδέα/φοτά.Από κάτω διακρίνεται η παραδοσιακή φορεσιά, αλλά καλυμμένη, σεμνή, όπως ταίριαζε σε ηλικιωμένη γυναίκα στον Πόντο. Κάθεται βαριά, με τα χέρια στα γόνατα, με βέρες και δαχτυλίδια. Δεν χαμογελάει, κουβαλά στους ώμους της ιστορία αιώνων, αποτελεί την ρίζα της οικογένειας στον ελληνικό Πόντο. Στο κέντρο - Τα τέσσερα (μάλλον εγγόνια), το μέλλον: Και εδώ είναι η αντίθεση που συγκλονίζει. Τα τρία αγόρια με ολοκαίνουργια ευρωπαϊκά κοστούμια τριών κομματιών, γραβάτες, παπιγιόν και γυαλιστερά μποτάκια. Τα δύο μεγαλύτερα κρατούν βιβλία. Δεν είναι τυχαίο. Το βιβλίο στο χέρι το 1900 δήλωνε: το παιδί πάει σχολείο, είναι μορφωμένο. Οι Έλληνες του Πόντου έδιναν τεράστια σημασία στην παιδεία. Τα σχολεία της Τραπεζούντας ήταν φημισμένα σε όλη την Ανατολή. Το κοριτσάκι στη μέση με λευκό, δαντελένιο φόρεμα, φιόγκο στα μαλλιά, γαντάκια και μικρή τσαντούλα. Ντυμένη σαν μικρή Ευρωπαία δεσποινίς. Είναι η ελπίδα ότι η νέα γενιά θα είναι διαφορετική, πιο ελεύθερη. Τι μας λέει η φωτογραφία με λίγα λόγια: Είναι η απόλυτη εικόνα της αστικής Ποντιακής οικογένειας πριν την Καταστροφή. Οι παππούδες που κράτησαν την παράδοση, την γλώσσα και την ορθοδοξία μέσα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, και τα εγγόνια που ετοιμάζονται να γίνουν γιατροί, δάσκαλοι, έμποροι στην Ευρώπη. Το φόντο του φωτογραφείου με τις ψεύτικες κολώνες και τις κουρτίνες ήταν μόδα τότε - ήθελαν να δείχνει σαν ευρωπαϊκό σαλόνι. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com