Ο Ελευθέριος Τερζόπουλος (αριστερά) και Ιωάννης Καρσανίδης, νέοι της Κρώμνης Πόντου, σε αναμνηστική φωτογραφία πριν το 1920

Ο Ελευθέριος Τερζόπουλος (αριστερά) και Ιωάννης Καρσανίδης, νέοι της Κρώμνης Πόντου, σε αναμνηστική φωτογραφία πριν το 1920 

Η παρούσα φωτογραφία, που απεικονίζει τον Ελευθέριο Τερζόπουλο (αριστερά) και τον Ιωάννη Καρσανίδη (δεξιά), αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα ιστορικής και λαογραφικής τεκμηρίωσης της περιοχής της Κρώμνης στον Πόντο. Παρουσιάζει δύο νέους άνδρες ντυμένους με την παραδοσιακή λάζικη ενδυμασία στις αρχές του 20ου αιώνα. Διακρίνονται τα μαύρα τσόχινα πασ̌λούκια (πασ̌λίκ’) δεμένα περίτεχνα και με χάρη γύρω από το κεφάλι τους, το λευκό καμίσ', το κοτσίκ’ (ή σάλτα / σαλταμάρκα) —το κοντό, τσόχινο και εφαρμοστό επανωφόρι— και το φαρδύ επάνω αλλά στενό και εφαρμοστό όσο κατεβαίνει κάτω στα πόδια παντελόνι το οποίο λέγεται ζίπκα και από αυτό το κομμάτι της ενδυμασίας παίρνει το όνομα της όλη η ενδυμασία ως ζίπκα και πρόκειται για ενδυματολογικό δάνεια από την φυλή των λαζών η οποία κατοικούσε στην περιφέρεια της Τραπεζούντας. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου Σε αυτό το σημείο αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι η περιφέρεια στα ανατολικά της Τραπεζούντας ονομαζόταν Λαζική και μάλιστα στην φήμη του Μητροπολίτου Τραπεζούντας υπήρχε η φράση: …και πάσης Λαζικής. Στην μέση είναι δεμένο το ταραπουλούζ', η πολύχρωμη και ριγωτή ζώνη επάνω από την οποία διακρίνονται οι φυσιγγιοθήκες γεμάτες με τα φυσίγγια των όπλων που κρατούν στα χέρια, ενώ στα πόδια φορούν ανθεκτικές δερμάτινες ψηλές μπότες ως λίγο κάτω από το γόνατο. Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ο εξοπλισμός που φέρουν. Και οι δύο άνδρες είναι οπλισμένοι με τουφέκια, τα οποία κρατούν με περηφάνια. Επιπλέον, ο Ελευθέριος Τερζόπουλος φοράει ένα κιοστέκ με ώρα, το οποίο κρέμεται από τον λαιμό και καταλήγει στην ζώνη του. Αυτά τα στοιχεία, μαζί με τα όπλα, υποδηλώνουν την ανάγκη για αυτοάμυνα και την προστασία της κοινότητας σε μια εποχή αστάθειας και συγκρούσεων στον Πόντο. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
Η φωτογραφία αυτή, πέρα από την αποτύπωση της ενδυμασίας, αποτελεί και ένα μνημείο της ιστορικής μνήμης του ποντιακού ελληνισμού. Η Κρώμνη ήταν ένα σημαντικό κέντρο του ποντιακού ελληνισμού, και οι νέοι αυτοί άνδρες, με την περήφανη στάση τους και τον εξοπλισμό τους, συμβολίζουν την αντίσταση και την επιβίωση του λαού τους σε δύσκολες εποχές. Η διατήρηση τέτοιων φωτογραφιών είναι ζωτικής σημασίας για την κατανόηση της ιστορίας και του πολιτισμού του Πόντου. Κρώμνη Πόντου (Korom Korum Trabzon) Ιστορία Λαογραφία Πολιτισμός. Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Θρύλοι, Παραδόσεις, Χοροί, Πρόσωπα. Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com