Κερασούντια Ελληνίδα κόρη με παραδοσιακή ενδυμασία ζουπούνα περί το 1900 - Δωρήτρια Ιφιγένεια Παπάζογλου-Φραγκοπούλου (Ε.Π.Μ.)
Η ιστορική αυτή φωτογραφία αποτελεί ένα εξαιρετικό δείγμα φωτογραφικού πορτρέτου των αρχών του 20ου αιώνα, αποτυπώνοντας με μεγάλη λεπτομέρεια την παραδοσιακή γυναικεία ενδυμασία της Κερασούντας του Πόντου.
Ανάλυση της Ενδυμασίας και των στοιχείων που την αποτελούν:
1. Η Ζουπούνα & ο Κατηφές: Η εικονιζόμενη φορά τον παραδοσιακό ποδήρη χιτώνα ο οποίος ονομάζεται ζουπούνα, με εφαρμοστό το επάνω μέρος και μακριά μανίκια, συνδυασμένο με το κοντό εφαρμοστό επανωφόρι "κατηφέ". Η ζουπούνα είναι κατασκευασμένη από πολυτελές μεταξωτό ύφασμα με κεντήματα, ενώ ο κατηφές είναι βελούδινος, σε βαθύ μαύρο χρώμα στην έγχρωμη εκδοχή, με πλούσιο διάκοσμο απο ασημένια σιρίτια-γαϊτάνια. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
2. Το Λαχώρι-Ταραπουλούζιν (Ζωνάρι): Στην μέση της κόρης διακρίνεται δεμένο περίτεχνα και με χάρη το παραδοσιακό υφαντό ζωνάρι με διαγώνια φορά στο δέσιμο του. Το ζωνάρι αυτό, συχνά με κρόσσια, συγκρατεί τη φορεσιά και προσθέτει γεωμετρικό ενδιαφέρον στο σύνολο.
3. Εσωτερικά της ζουπούνας φορά στο επάνω μέρος του κορμού το βαμβακερό καμίσ' και στο κάτω μέρος του κορμού το σαλβάρι (πολύπτυχη μεταξωτή ή βαμβακερή βράκα).
Κοσμήματα & Κεφαλόδεσμος: Στο κεφάλι φοράει το χαρακτηριστικό κάλυμμα κεφαλής το οποίο ονομάζεται "τάπλα ή τεπελίκι ή κουρσίν» διακοσμημένο με κεντήματα ή φλουρικά-νομίσματα μεγάλης χρηματικής αξίας. Στο στήθος διακρίνονται πολλαπλές σειρές από αλυσίδες με νομίσματα (φλουριά), δαχτυλίδια και κοσμήματα, σύμβολο κοινωνικής και οικονομικής επιφάνειας καθώς και το κιοστέκ (ασημένια αλυσίδα) περασμένη στον λαιμό η οποία καταλήγει στο λαχώρ' - ταραπουλούζ' όπου εφαρμόζεται ένα στρογγυλό ωρολόγιον (τσέπης) η οποία λεγόταν "ώρα".
Στήσιμο Φωτογραφείου: Η στάση με το χέρι πάνω στο ξύλινο έπιπλο με το βάζο με τα άνθη και τους ζωγραφιστούς αμφιθεατρικούς κίονες στο βάθος είναι τυπική της αισθητικής των φωτογραφικών εργαστηρίων της εποχής εκείνης, ενώ το περίτεχνο χαλί στο δάπεδο συμπληρώνει τη σύνθεση. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
Σύγκριση Ασπρόμαυρης & Έγχρωμης Εκδοχής.
Πρωτότυπη Ασπρόμαυρη: Αναδεικνύει την αυθεντική υφή των υφασμάτων (βελούδο, μετάξι) και τις αντιθέσεις του φωτός. Διατηρεί την ιστορική αυθεντικότητα και την ατμόσφαιρα των αρχών του 20ου αιώνα.
Έγχρωμη Εκδοχή (Επεξεργασμένη και επιχρωματισμένη): Προσφέρει μια πολύτιμη οπτική προσέγγιση στο πώς θα μπορούσαν να φαίνονται τα πλούσια χρώματα των ποντιακών υφασμάτων στην πραγματικότητα. Αποδίδει το βελούδο του κατηφέ σε βαθύ μαύρο χρώμα, την ζουπούνα σε χρυσαφί/κρεμ τόνους και τα νομίσματα σε χρυσό, δίνοντας ζωντάνια και κάνοντας το πορτρέτο πιο άμεσο για τον σύγχρονο θεατή.
Η πρωτότυπη ασπρόμαυρη φωτογραφία ανήκει στο αρχείο της κας Ιφιγένειας Παπάζογλου-Φραγκοπούλου η οποία την δώρισε στην ΕΠΜ (Επιτροπή Ποντιακών Μελετών). Κερασούντα Πόντου (Giresun). Ήθη, έθιμα, χοροί και τραγούδια των Ελλήνων της Κερασούντας του Πόντου.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com