Έλληνας Κοτυωρίτης νέος ζιπκαλής με πλήρη εξάρτηση - οπλισμό περί το 1900
Αυτή η ιστορική φωτογραφία αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ανδρικού πορτρέτου από Κοτυωρίτη (Ορδουλή) νέο, ο οποίος φέρει την παραδοσιακή ανδρική λάζικη αμφίεση του «Ζιπκαλή» με πλήρη εξάρτυση-οπλισμό.
Ανάλυση της Ενδυμασίας, του οπλισμού και των στοιχείων που την αποτελούν.
Η Ζίπκα & η Απά: Ο νέος φοράει την χαρακτηριστική ζίπκα (τη στενή εφαρμοστή βράκα) και το ασορτί σακάκι/γιλέκο (γελέκ), ραμμένα από σκουρόχρωμο τσόχινο ύφασμα με διακριτικά σιρίτια στις ραφές. Εσωτερικά διακρίνεται το λευκό πουκάμισο (καμίς). Κοτύωρα (Ordu) Ορτού - Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός Το τσόχινο σακάκι ονομαζόταν απά ή κοτσίκ' ή σάλτα ή σαλταμάρκα και μπορείτε να δείτε τις ομοιότητες ή διαφορές στα ανδρικά ενδύματα (επανωφόρια) στις αντίστοιχες αναρτήσεις μου για την ανδρική ενδυμασία στον Πόντο.
Το Μπασλήκι - Πασλούκ' - Κουκούλα (κεφαλόδεσμος): Στο κεφάλι φοράει το ποντιακό κουκούλι/μπασλήκι, δεμένο με τον παραδοσιακό περίτεχνο τρόπο, αφήνοντας τη μία άκρη να πέφτει στο πλάι. Το δέσιμο της κουκούλας έπρεπε να είναι πάντοτε επιμελημένο ώστε να αναδεικνύει το πρόσωπο του νέου.
Κοσμήματα: Στον λαιμό του είναι περασμένο με ένα ασημένιο κιοστέκ' (αλυσίδα) ένα τρίγωνο κόσμημα "φυλαχτό" μέσα στο οποίο υπήρχαν κάποια είδη φυλαχτών, αποτρόπαιων, λείψανα αγίων, στίχοι του ιερού Ευαγγελίου κ.τ.λ. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ο Οπλισμός & οι φυσιγγιοθήκες: Ο νέος κρατάει στους ώμους του ένα τουφέκι, ενώ φέρει χιαστί και στη μέση γεμάτες δερμάτινες φυσιγγιοθήκες (γαϊσ' - σελάχι - φυσεκλίκια). Στην ζώνη του διακρίνεται θηκάρι με πιστόλι/περίστροφο καθώς και μεταλλική σφυρίλατη καπνοθήκη.
Υπόδηση: Φοράει τις ψηλές δερμάτινες μαύρες μπότες (γραβάνες/υποδήματα), απαραίτητες για τις ορεινές μετακινήσεις στον Πόντο.
Σύγκριση Ασπρόμαυρης & Έγχρωμης Εκδοχής
Πρωτότυπη Ασπρόμαυρη: Αποτυπώνει την ιστορική αυθεντικότητα και την αυστηρή, περήφανη στάση του Κοτυωρίτη νέου. Η υφή της φωτογραφίας του φωτογραφείου της εποχής αναδεικνύει την αντίθεση του λευκού πουκαμίσου με τη σκούρα ζίπκα. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου
Έγχρωμη Εκδοχή (Επιχρωματισμένη): Δίνει μεγάλη ζωντάνια στην μορφή του νέου και την εξάρτυσή του. Αποδίδει πιστά τους φυσικούς τόνους του δέρματος, τη μεταλλική λάμψη των φυσίγγων, το ζεστό καφέ ξύλο του όπλου και τις δερμάτινες λεπτομέρειες των θηκών, καθιστώντας το πορτρέτο εξαιρετικά άμεσο και ραφιναρισμένο.
Η πρωτότυπη ασπρόμαυρη φωτογραφία εμπεριέχεται στα Λαογραφικά Κοτυώρων του κ. Άκογλου Ξενοφώντα χωρίς να δίνονται περαιτέρω στοιχεία για το εικονιζόμενο πρόσωπο.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com