Παραδοσιακές ποντιακές ενδυμασίες λεύκωμα Ευξείνου Λέσχης Γιαννιτσών 2010 (β)

Η φωτογραφία αυτή αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον και αποκαλυπτικό ιστορικό τεκμήριο της περιόδου μετά την Ανταλλαγή Πληθυσμών και την βίαιη μετακίνηση των ορθοδόξων χριστιανών απο τον Πόντο και το Κάρς στην Ελλάδα.

Η εικόνα αποτυπώνει ανάγλυφα τη διαδικασία μετάβασης και προσαρμογής των Ποντίων προσφύγων στο νέο ελλαδικό περιβάλλον. Ο εικονιζόμενος νέος (αγνώστων στοιχείων) βρίσκεται στο μεταίχμιο δύο κόσμων. Από την μία πλευρά υιοθετεί το δυτικότροπο αστικό κοστούμι (σακάκι, γιλέκο και παντελόνι), το οποίο συμβολίζει την επιθυμία για κοινωνική ενσωμάτωση, αστικοποίηση και εκσυγχρονισμό στην νέα πατρίδα. Από την άλλη πλευρά, διατηρεί πάνω του ισχυρά παραδοσιακά ποντιακά στοιχεία, τα οποία λειτουργούν ως σύμβολα πολιτισμικής ταυτότητας, συλλογικής μνήμης και υπερηφάνειας (παπάχ - κιοστέκια - κάμα). Η στάση του σώματός του, με το χέρι τοποθετημένο σταθερά πάνω στη θήκη του μαχαιριού (κάμας), εκπέμπει μια ετοιμότητα, μια διακριτική αλλά αποφασιστική δήλωση αυτοπεποιθήσεως και διατήρησης της ποντιακής κληρονομιάς απέναντι σε μια τάση ισοπεδωτικής αφομοίωσης. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ενδυματολογικά & Λαογραφικά Στοιχεία: Στην αμφίεση του νέου συνυπάρχουν αρμονικά τα εξής χαρακτηριστικά στοιχεία:
Το Αστικό Κοστούμι: Το δυτικότροπο σακάκι, το γιλέκο και το παντελόνι (από ύφασμα τύπου tweed) αντικατοπτρίζουν την υιοθέτηση των αστικών ενδυματολογικών προτύπων της εποχής.
Το Παπάχ (Κοζάκικο - Γεωργιανικό Κάλυμμα Κεφαλής): Το γούνινο ή μάλλινο αυτό κάλυμμα αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο της ποντιακής αστικής αλλά και παραδοσιακής αμφίεσης, δηλώνοντας την καταγωγή και την κοινωνική θέση του κατόχου.
Το Κιοστέκ (Αλυσίδα Στήθους): Η περίτεχνη αλυσίδα που κρέμεται στο γιλέκο χρησίμευε για τη συγκράτηση του ρολογιού τσέπης, αποτελώντας παράλληλα δείγμα οικονομικής επιφάνειας, αισθητικής και παραδοσιακού διάκοσμου.
Η Κάμα (Μάχαιρα): Το παραδοσιακό εγχειρίδιο στη μέση αποτελεί διαχρονικό σύμβολο τιμής, ανδρείας, λεβεντιάς και ετοιμότητας του Πόντιου άνδρα.
Συνολικά, η φωτογραφία αυτή δεν αποτυπώνει απλώς μια ενδυματολογική επιλογή, αλλά μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη νέα πραγματικότητα της ένταξης στην ελληνική κοινωνία και την άρνηση της λήθης των ριζών του.

Η φωτογραφία αυτή περιλαμβάνεται σε μια έντυπη έκδοση της Ευξείνου Λέσχης Γιαννιτσών του 2010 με τίτλο «Τα χρώματα στην Παράδοση – Αφιέρωμα στην Ποντιακή Φορεσιά» σε επιμέλεια του κ. Παναγιώτη Ιω. Αμοιρίδη. Στο Λεύκωμα αυτό υπάρχουν 4-5 φωτογραφίες ίσως της πρώτης προσφυγικής γενιάς όπου δυστυχώς δεν αναφέρονται τα ονοματεπώνυμα, η καταγωγή, ο τόπος και ο χρόνος φωτογράφησης τους. Αυτές οι φωτογραφίες προβάλλονται-αναδεικνύονται μέσω της παρούσης ανάρτησης ώστε να μείνουν ως κειμήλιο για τους νέους ποντιακής καταγωγής εις τον αιώνα. Οι φωτογραφίες αυτές σαφώς αποτελούν μέρος του αρχείου του παραπάνω αναφερόμενου συλλόγου. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com