Νέες Ελληνίδες του Πόντου με τις τοπικές τους ενδυμασίες περί τα τέλη του 1800

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Ενδυμασίες

Νέες Ελληνίδες με τις τοπικές τους ενδυμασίες«Νέες Ελληνίδες με τις τοπικές τους ενδυμασίες» ένα εξαιρετικά πλούσιο οπτικό τεκμήριο για την αστική και ημιαστική ενδυματολογία, την γυναικεία αισθητική και την κοινωνική θέση των Ελληνίδων της Ανατολής / του Πόντου στα τέλη του 19ου ή τις αρχές του 20ου αιώνα

1. Ιστορική και κοινωνική ανάγνωση. Αστική ευκατάστατη κοινωνική Τάξη: Η πολυτέλεια των υφασμάτων (βαρύ βελούδο σε βαθύ μπλε και κυπαρισσί/βυσσινί, μεταξωτά ή μπροκάρ φορέματα με φυτικά μοτίβα, χρυσοκεντήματα και πολλαπλές χρυσές ή ασημένιες αλυσίδες) παραπέμπει σε εύπορη αστική ή προύχοντα οικογένεια. Η στάση των τριών νεαρών γυναικών, η φροντισμένη εμφάνιση και το χαλί στο έδαφος μπροστά από αυλή με πυκνό πράσινο (πιθανώς μουριά ή μεσπιλιά/δένδρο της αυλής) υποδηλώνουν επίσημη ποζάρισμα σε στούντιο ή αυλή αστικού σπιτιού.Η Γυναικεία Παρουσία στον Δημόσιο / Κοινωνικό Χώρο: Σε αντίθεση με τον αυστηρό κατ' οίκον περιορισμό που περιγράφεται σε παλαιότερες περιόδους καταδυναστεύσεων, η εμφάνιση νεαρών γυναικών με περίτεχνη γιορτινή ενδυμασία και κοσμήματα εκφράζει την οικονομική άνεση και την κοινωνική αξιοπρέπεια του σπιτιού τους, καθώς και τη σύνδεση με την κοσμική και εθιμική ζωή της κοινότητας.2. Λαογραφία και Ενδυματολογικά ΣτοιχείαΚεφαλόδεσμος (Κάλυμμα Κεφαλής): Και οι τρεις κοπέλες φορούν μικρό, στρογγυλό, λευκό καλυμματάκι/σκουφάκι στην κορυφή του κεφαλιού, με σκούρο περίγραμμα ή κέντημα στη βάση, ενώ τα σκούρα μαλλιά τους είναι χωρισμένα στη μέση και πιασμένα χαμηλά, αφήνοντας ελεύθερο το πρόσωπο.Επενδύτης / Γιλέκο (Ζακέτα / Καφτανάκι): Φορούν κοντό ανοιχτό επενδύτη με μακριά μανίκια από βελούδο (σκούρο μπλε στις δύο αριστερές, βαθύ μπορντώ/βυσσινί στη δεξιά), πλούσια διακοσμημένο με χρυσοκλωστές ή σειρήτια κατά μήκος του ανοίγματος, στον γιακά και στις μανσέτες.Υποκάμισο και Φούστα: Από μέσα διακρίνεται ανοιχτόχρωμο/λευκό μπούστο και μακριά φούστα μέχρι τον αστράγαλο σε ανοιχτούς τόνους (κρεμ/ιβουάρ) με διακριτικά εμπριμέ ή υφαντά σχέδια.Ζωνάρι / Ποδιά / Διαγώνια Λωρίδα: Στη μέση και διαγώνια διακρίνεται σκούρο περίτεχνο ύφασμα/ζωνάρι με χρυσά κεντήματα και κρόσσια, πάνω από το οποίο κρέμονται μακριές αλυσίδες ρολογιού ή κοσμημάτων που καταλήγουν στη μέση ή στη ζώνη.Κοσμήματα: Φορούν περιδέραια και μακριές αλυσίδες στο στήθος, καθώς και βραχιόλια και δαχτυλίδια, στοιχεία που λειτουργούσαν τόσο ως καλλωπισμός όσο και ως ένδειξη οικογενειακού πλούτου και προίκας. Παραδοσιακές ανδρικές και γυναικείες ενδυμασίες στον Πόντου

Νέες Ελληνίδες με τις τοπικές τους ενδυμασίεςΦωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com 

Print