Ο Πυρρίχιος Χορός (Η Σέρα των Ποντίων) Ε' μέρος - Χαράλαμπος Π. Κιαγχίδης

Ο Πυρρίχιος ήταν πράγματι μια ένοπλη όρχηση των αρχαίων Ελλήνων, κατά την οποία ο ορχιστής (χορευτής) εμιμείτο τις αμυντικές και επιθετικές κινήσεις του μαχητού, το δε γεγονός αυτό εικονίζεται κατά τρόπον αδιάψευστο σε αγγεία του 4ου π.Χ. αιώνα.

Ο Πυρρίχιος χορός χορευόταν από πολλούς ή από ένα άτομο, όπως και σήμερα, μαχόμενου εναντίον φανταστικού αντιπάλου (όπως συμβαίνει και σήμερα) με το παίξιμο της κάμας στο παιχνίδι που ονομάζεται Πιτσ̌άκ οϊνί. Οι δε χορευτές χόρευαν με ασπίδες, ξίφη και ακόντια, δηλαδή με πανοπλία και με συνοδεία λύρας και ο ρυθμός αυτής εκαλείτο «Ενόπλιος νόμος», οι δε χορευτές «Πυρριχιστές» όπως λέγομε και σήμερα τους χορευτές του Σέρα χορού «Σερατσίδες».  Ο χορός Σέρα των Ελλήνων του Πόντου Ε' μέρος & η Πυρρίχη Πυρρίχιος Χαράλαμπος ΚιαγχίδηςΚαι στον Πόντο, όπως είναι γνωστό, λάμβαναν μέρος χορευτές οι οποίοι φορούσαν ολόκληρη την πανοπλία τους, ενδεδυμένοι την επιχώριο στολή, τις αλησμόνητες ζίπκες. Είναι αξιομνημόνευτη η απολογία ενός κατηγορούμενου αρχαίου βαθύπλουτου Αθηναίου το 411 π.Χ. στους λόγους του Λυσσίου, ο οποίος δεν αναφέρει το όνομα του κατηγορουμένου ενώπιον του δικαστηρίου. Ο απολογούμενος βαθύπλουτος, υπεραμυνόμενος να περισώσει τον εαυτό του και την περιουσία του, αναφέρει τις μεγάλες και ποικίλες προσφορές του υπέρ της πόλεως των Αθηνών και μεταξύ άλλων αναφέρει και την ιδιαίτερη προσφορά του για τον περίφημο χορό στην εορτή των Παναθηναίων όπου είχε δαπανήσει 800 δραχμές, όπως αναφέρει στην απολογία του, επί Γλαυκίππου του άρχοντος. Ο απολογούμενος μεταξύ άλλων, λέγει: «Επι δε Γλαυκίππου άρχοντος, εις Πυρριχιστάς Παναθηναίοις τους μεγάλοις, καταστάς χορηγός οκτακοσίας δραχμάς». Οι 800 αυτές δραχμές ισοδυναμούσαν με πλήρη πολεμικό εξοπλισμό 25 πεζών στρατιωτών στη διάρκεια πολέμου. Μεγάλο επομένως το ποσό για την οργάνωση του χορού της εποχής εκείνης και υπενθυμίζει αυτό που γίνεται και σήμερα με τους χορευτές μας και την προμήθεια δηλαδή κατάλληλης στολής και λοιπών απαραίτητων εξαρτημάτων για την καλύτερη εμφάνιση στο χορευτικό συγκρότημα. Αλλά ο Πυρρίχιος χορός έχει βαθύτερες ακόμη τις ρίζες του αναγόμενες στους Ομηρικούς χρόνους όπου αναφέρεται η «Πυρρίχη», χορός ο οποίος χορεύτηκε ως φαίνεται πρωτίστως από τον Πύρριχο κατά την ταφή του Πατρόκλου, εξαιτίας της εξαιρετικής τιμής και αγάπης του ήρωα Αχιλλέα προς τον νεκρό αχώριστο φίλο του. Επομένως ο χορός Σέρα αποτελεί έμπνευση των αρχαίων Ελλήνων και εξ αυτής ταύτης της ιστορίας προκύπτει ότι ανήκε στην πρώτη κατηγορία των εθνικών χορών με ιδιαίτερη σπουδή οργανωμένο κατά τις μεγάλες γιορτές των αρχαίων προγόνων μας. Όπως τότε έτσι και σήμερα δίνεται μεγάλη σημασία στην εκλογή των επιδέξιων χορευτών οι οποίοι ήταν πάντοτε οι ευσταλέστεροι και πλέον ευκίνητοι νέοι. Ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Παπαμιχαλόπουλος (βουλευτής των Αθηνών) το 1903 επισκέφθηκε την Τραπεζούντα κι έγραψε στο βιβλίο του «Περιήγησις εις τον Πόντον» με σπάνια περιγραφική ακρίβεια και χάρη περί του χορού Σέρα (βλέπε Ποντιακή εστία, τεύχος 76, σελίδα 3652). Ο χορός αυτός διατηρήθηκε, όπως είναι γνωστό, στον Πόντο με διάφορες κατά τόπους παραλλαγές. Αποτελεί το πρότυπο χορευτικό σύμπλεγμα των αρχαίων Ελλήνων και ως εθνικός προγονικός χορός πρέπει οπωσδήποτε να διατηρηθεί, συνεχώς διδασκόμενος στη νέα γενιά των Ελλήνων εκ Πόντου εις τρόπον ώστε η τιμή της διατηρήσεως και διαδόσεως της μεγάλης όντως ιστορικής αξίας του εθνικού τούτου χορού να ανήκει και στο μέλλον στους Έλληνες απογόνους εκ Πόντου, διότι αποτελεί, όπως προείπαμε αναμφισβήτητο γεγονός ότι οι Ρωμιοί του Πόντου διατήρησαν μεταξύ άλλων και τον εθνικό τούτο χορό των αρχαίων προγόνων επί ολόκληρους αιώνες. Ο Σέρα Χορός των Ελλήνων του Πόντου (Α μέρος) Π. Μουζενίδης & Ξ. Άκογλους

Ο Πυρρίχιος Χορός, η Σέρα των Ποντίων - Χαράλαμπος Π. Κιαγχίδης (δικηγόρος) Χοροί των Ελλήνων του Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com