Γιουβαλάντουμ Χορός των Ελλήνων του Άκ Δάγ Μαδέν και της Πάφρας

Χορός των Ελλήνων της περιφέρειας του Άκ Δάγ Μαδέν (Νομός Άγκυρας) καθώς και της Πάφρας (Νομός Αμισού). Yuvarlandim (τουρκική λέξη) = περιστροφή–κατρακύλισμα. 

Ο ίδιος χορός με πολύ μικρές παραλλαγές στη μουσική εκτέλεση και στη ρυθμική του αγωγή χορεύεται και από τους Έλληνες της Καππαδοκίας. Σε όλη την επικράτεια του Πόντου χορευόταν απ’ τους Έλληνες σε παραλλαγές. Τα ίδια βήματα εκτελούνταν κάτω από άλλο μουσικό μέλος και άλλη ρυθμική αγωγή.  Γιουβαλάντουμ Ακ Δάγ Μαδέν - Λάζαρος Τσακαλίδης Βιολί. Οι παραλλαγές αυτές έφεραν άλλα ονόματα χορών. Έτσι, απαντώνται σε όλο τον Πόντο οι χοροί :
- Γιουβαλάντουμ
- Αρμενίτ’σσας
- Φόνα
- Κωνσταντίν Σάββας ή Οσμάν Αγάς
- Τοπαλαμά
- Σαρίκους Τη Μαντηλί & Ιραχανίμ.

Γιουβαλάντουμ Χορός Άκ Δαγ Μαδέν & Μπάφρας - Λάζαρος Τσακαλίδης βιολί. Οι Έλληνες Άνκαραληδες (Ακ-Νταγ- Μετελήδες) έλκουν την καταγωγή τους κυρίως απ’ την Αργυρούπολη της Τραπεζούντας. Ο χορός Γιουβαλάντουμ δεν χορευόταν ούτε χορεύεται στην Αργυρούπολη. Είναι βάσιμη η εκδοχή να αποτελεί δάνειο χορό απ’ τους Έλληνες Καραμανίτες της Καππαδοκίας οι οποίοι τον χορεύουν με την ίδια μουσική μελωδία – ρυθμό και ονομασία. Τα βήματα του χορού είναι 6 και εκτελούνται σε δύο φάσεις. Στην πρώτη οι χορευτές κινούνται προς τα εμπρός εκτελώντας ένα τριπλό βηματισμό (αριστερό-δεξί-αριστερό πόδα), ενώ στη δεύτερη οι χορευτές κινούνται προς τα οπίσω εκτελώντας ένα τριπλό βηματισμό (δεξί-αριστερό-δεξί πόδα). Οι χορευτές δένουν τα χέρια τους άλλοτε στους αγκώνες (αγκαζέ) κι άλλοτε στις παλάμες όπως και στους περισσότερους ελληνικούς χορούς. Ο χορός έχει φορά τόσο προς τα δεξιά όσο και προς τα αριστερά. Η αλλαγή στη φορά – κίνηση του χορού γινόταν πάντα όταν το κυρίαρχο όργανο (ζουρνάς – βιολί – κεμανέ – κεμεντζέ) έκλωθε {γύριζε} την καϊτέ = άλλαζε τη μελωδία.  Τοπαλαμά & Γιουβαλάντουμ - Ποντιακοί Χοροί - Τσαπανίδης Γιώργος ζουρνά - Σύλλογος Ποντίων Ελευθερίου Κορδελιού το 2008. Στο συνημμένο μου βίντεο η καταγραφή της μελωδίας του χορού Γιουβαλάντουμ έλαβε χώρα στο σπίτι μου στη Θεσσαλονίκη το 2008. Παρόντες ήταν οι: Λάζαρος  σακαλίδης (βιολί) & Γιώργος Τσαπανίδης (ζουρνά). Στην Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού διαβάζουμε σχετικώς για τον χορό Γιουβαλάντουμ τα ακόλουθα. Γιουβαλάντουμ ή Γιουβαρλάντων. Τοπικός χορός της περιοχής Άκ Νταγ Ματέν. Είναι τελετουργικός ομαδικός χορός χωρίς να κλείνει ο κύκλος, Οι χορευτές είναι πολύ κοντά ο ένας στον άλλον πιασμένοι από τις παλάμες λίγο πιο κάτω από τους ώμους, με μέτωπο μισής κλίσης προς τα δεξιά. Τα βήματα του χορού αποτελούνται από δυο απλές τριάδες. Κάτι ανάλογο και ενδιάμεσο θα λέγαμε με τις τριάδες των βημάτων που συναντάμε στο χορό Κοτσαγγέλ και στον χορό Τίκ. Η πρώτη που μεταφέρει το χώρο προς τα δεξιά, εκτελείται με προβολή του αριστερού ποδιού προς το κέντρο του κύκλου και κλίση του σώματος προς τα μέσα. Και η δεύτερη αρχίζει με το δεξί πόδι με ανόρθωση του σώματος σε κάθετη θέση. Έτσι, ολόκληρος ο κύκλος με τον επικεφαλής μπροστά δίνει την εντύπωση μιας ολόκληρης συστοιχίας που κατρακυλάει τελετουργικά προς τα εμπρός αργά και ρυθμικά. Από την εικόνα αυτή πήρε ο χορός το όνομα του το οποίο στην τουρκική γλώσσα σημαίνει κατρακύλισμα. Από αυτήν την άποψη της χορευτικής, δηλαδή φόρμας, είναι κάτι ενδιάμεσο μεταξύ του ποντιακού χορού Κοτσαγγέλ’ και του χορού των γερόντων της Καππαδοκίας.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com