Με τα μουσικά όργανα, με της Χαράς τα όργανα, ο τουλουμτζής, ο ζουρνατζής, ο νταουλτζής και ο λυριτζής.

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Ήθη, έθιμα, δρώμενα, θρύλοι και παραδόσεις

Ο τουλουμτζής παίχτης γερός του τουλουμιού (ασκού) και διασκεδαστής οξύτατος των χορευτών. Ο νταουλτζής κι ο ζουρνατζής με το νταούλ και τον ζουρνά ενθουσιάζουν τους χορευτές, τονώνουν την χαρά, γιγαντώνουν την χορευτική διάθεση και συγκρατούν ως το τέλος την ατέλειωτη όρεξη των νεαρών και των ηλικιωμένων στον συνεχή χορό. Εγώ αγαπώ τον ζουρνατζήν τον νταουλτζήν τον Γιάννεν...λέει χαρακτηριστικά ένας στίχος δημώδους άσματος. Ο λυριτζής παίζει με τέχνη, χάρη αλλά και περισσή ικανότητα την κεμεντζέ (λύρα) του και διευθύνει συγχρόνως τον χορό με τα τραγούδια και με τις κινήσεις του. Η κεμεντζέ φέρνει ψυχή στα χέρια του και ηλεκτρίζει νιούς, γερόντους και παιδιά. Η λύρα μ' εν' κοκκύμελον και το τοξάρ' ελαίαν…τραγουδά ο ίδιος όσο παίζει την λύρα του.
Πηγή: Αρχείον Πόντου - Επιτροπή Ποντιακών Μελετών Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου

Οι λαϊκοί αυτοί οργανοπαίκτες κατείχαν ξεχωριστή θέση στην κοινωνική ζωή του Πόντου, γιατί δεν ήταν απλώς μουσικοί, αλλά φορείς της συλλογικής μνήμης, της χαράς και της παράδοσης. Στα γλέντια, στα θρησκευτικά πανηγύρια και στους γάμους έδιναν ρυθμό στην κοινότητα, συνόδευαν τον χορό και το τραγούδι, και ένωναν τους ανθρώπους γύρω από κοινά βιώματα. Με τον ήχο του τουλουμιού, του ζουρνά, του νταουλιού και του κεμεντζέ, οι στιγμές της γιορτής αποκτούσαν ζωντάνια, συγκίνηση και τελετουργικό χαρακτήρα, ενώ η παρουσία τους βοηθούσε στην διατήρηση της ελληνικής ταυτότητας στις τοπικές κοινωνίες των ανθρώπων από γενιά σε γενιά. Λαογραφικά Σύμμεικτα Πόντου. Ήθη, έθιμα, Γλωσσικά Ιδιώματα, Παροιμίες, Θρύλοι & Παραδόσεις.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com