Οι μολυβούδες, η κατακέφαλος και η τζαζού, ιδιόρυθμοι τύποι γυναικών στον Πόντο.

Ιδιόρυθμοι τύποι γυναικών στον Πόντο: Οι μολυβούδες, η κατακέφαλος και η τζαζού.

Οι μολυβούδες. Φλύαρες, γλωσσούδες, σέρνουν μαζί τους πάντα τη φουσκωμένη και διαβολική τους φαντασία. Σκαλίζουν τα ξένα μυστικά, διαβάλλουν με σατανική τέχνη, φτιάνουν και χαλούν συνοικέσια. «Ο Θεόν να γλυτών’με ασ’ σο στόμαν ατουν».
Η κατακέφαλος. Υποκρίτρια, σιγανοπαπαδιά. Με το υποβρύχιο βλέμμα της και το καταχθόνιο μυαλό της έχει πάντα το δίκαιο με το δικό της μέρος.
Η τζαζού. Επίβουλη, μυστηριώδης, αληθινή μάγισσα, σπέρνει τις διχόνοιες, τις παρεξηγήσεις, τις έχθρες, με συνειδητή, προμελετημένη, έντεχνη διαβολή.
Πηγή: Αρχείον Πόντου – Επιτροπή Ποντιακών Μελετών  Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου

Τον παλιό καιρό στον Πόντο, η κοινωνία του χωριού ήταν μικρή και όλοι γνωρίζονταν μεταξύ τους. Οι ιδιόρρυθμοι γυναικείοι τύποι ήταν φιγούρες που η λαϊκή παράδοση καυτηρίαζε με χιούμορ αλλά και φόβο. Οι Μολυβούδες ήταν οι κουτσομπόλες της γειτονιάς, αυτές που με τον "μόλυβδο" στο στόμα έλιωναν τις φήμες και ρύθμιζαν με τα λόγια τους γάμους και έχθρες. Η Κατακέφαλος ήταν η σιγανή, η ύπουλη, που ποτέ δεν ύψωνε φωνή αλλά με το "υποβρύχιο βλέμμα, το κατακέφαλο το τέρεμαν" έπαιρνε πάντα το δίκιο με το μέρος της και κανείς δεν τα 'βαζε μαζί της. Η Τζαζού όμως ήταν η πιο επικίνδυνη. Η πονηρή μάγισσα του χωριού, που με λόγια φαρμακερά και "έντεχνη διαβολή" έσπερνε το κακό ανάμεσα σε σπίτια και φαμίλιες. Η ποντι(α)κή κοινωνία, αυστηρή και κλειστή, έπλασε αυτούς τους τύπους για να στιγματίσει τη γλωσσοφαγιά και την κακία, αλλά και να προστατευτεί. Γιατί όπως έλεγαν οι παλιοί: «Το γλωσσικόν το μαχαίριν κόφτει και κόκκαλον». Λαογραφικά Σύμμεικτα Πόντου. Ήθη, έθιμα, Γλωσσικά Ιδιώματα, Παροιμίες, Θρύλοι & Παραδόσεις.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com