Ελληνίδες χωρικές με τις επιχώριες παραδοσιακές τους ενδυμασίες (ζουπούνας & τσόχας) κατά τον θερισμό στους λειμώνες της Σαντάς (Σάντας Χαλδίας) του Πόντου, στις αρχές του 1900

Ελληνίδες χωρικές με τις επιχώριες παραδοσιακές τους ενδυμασίες (ζουπούνας & τσόχας) κατά τον θερισμό στους λειμώνες της Σαντάς (Σάντας Χαλδίας) του Πόντου, στις αρχές του 1900,

Αυτή η εμβληματική φωτογραφία αποτυπώνει την καθημερινή και σκληρή αγροτική ζωή των Ελληνίδων στη Σάντα της Χαλδίας στις αρχές του 20ού αιώνα. Οι γυναίκες, φορώντας τις παραδοσιακές τοπικές φορεσιές (τη ζουπούνα και την τσόχα), ισορροπούν την εργασία στο ύπαιθρο με την πολιτιστική τους ταυτότητα. Στις αγροτικές εργασίες και τον θερισμό στα ορεινά λιβάδια της Σαντάς, οι γυναίκες φορούσαν συνήθως την καθημερινή εκδοχή της φορεσιάς, η οποία τους επέτρεπε άνεση κινήσεων. Η ενδυμασία της περιοχής περιλάμβανε χαρακτηριστικά τα εξής εξωτερικά μέρη: α) Ζουπούνα: Ο βασικός ποδήρης χιτώνας, συχνά κλειστός μπροστά, που λειτουργούσε ως εξωτερικό φόρεμα. β) Τσόχα: Το μακρύ, συνήθως μάλλινο πανωφόρι με πολύτιμα κεντήματα για τις γιορτές, ενώ η καθημερινή του εκδοχή χρησίμευε για προστασία από το κρύο στα βουνά. γ)Λαχόρι: Το χαρακτηριστικό μεταξωτό ή μάλλινο πλεχτό ύφασμα που έδεναν στη μέση τους, και δ) Καλύμματα κεφαλής: Εντυπωσιακά μαντίλια, όπως το ταμπλά ή άλλα κεφαλοδέματα, που κρατούσαν τα μαλλιά τους μακριά από το πρόσωπο κατά τη διάρκεια της εργασίας. Πέραν των εσώτερων κατάσαρκων εσωρούχων, τα εμφανή μέρη είναι το καμίσ' (μεταξωτό ή βαμβακερό υποκάμισο). Εσωτερικά στο κάτω μέρος του κορμού φορούν το σ̌αλβάρι (μεταξωτή ή βαμβακερή ή βαμβακομέταξη φαρδιά βράκα). Η περιοχή της Σαντάς ήταν γνωστή για την ορεινή μορφολογία της, τα άφθονα νερά και τα πλούσια βοσκοτόπια, με τους κατοίκους της να διακρίνονται για τη σκληραγωγία και το έντονο θρησκευτικό και πολιτιστικό τους φρόνημα. Η απεικόνιση αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό φωτογραφικό ντοκουμέντο που αναδεικνύει την αντοχή και τη διατήρηση της παράδοσης κάτω από δύσκολες συνθήκες. Η Σάντα (σήμερα Dumanlı στα τουρκικά) ήταν μια αμιγώς ελληνική, ορεινή και ιστορική κωμόπολη της επαρχίας Χαλδίας (Αργυρουπόλεως). Ήταν γνωστή ως το «Σούλι του Πόντου» λόγω της έντονης αντιστασιακής δράσης των κατοίκων της. Ο πληθυσμός της πριν από την Ανταλλαγή άγγιζε τις 5.000–6.500 κατοίκους.Αποτελούνταν από 7 κύριες ενορίες (χωριά): Πιστοφάντων: Η διοικητική πρωτεύουσα της Σάντας, το μεγαλύτερο χωριό με περίπου 400 σπίτια. Το όνομά του προέρχεται από το πιστόφ (πυροβόλο όπλο). Ζουρνατσάντων: Το μοναδικό χωριό χτισμένο στην κάτω πλευρά του ποταμού Γιάμπολη. Ισχανάντων: Ιστορική ενορία με δικό της σχολείο και ναούς. Κοζλαράντων: Χωριό με πλούσια κτηνοτροφική δραστηριότητα. Πινατάντων: Οικισμός χτισμένος σε στρατηγική, οχυρή τοποθεσία. Τερζάντων: Το όνομα παραπέμπει σε οικογένειες ραφτάδων (τερζήδων). Τσακαλάντων: Από τα πιο ορεινά και απομονωμένα χωριά του συμπλέγματος. Μικρότεροι αγροτικοί οικισμοί ήταν τα Φτελένια. Εκτός από τα 7 μεγάλα χωριά, η Σάντα περιλάμβανε μικρότερους οικισμούς και θερινά λιβάδια (παρχάρια), γνωστά ως Φτελένια: Τρανόν Φτελέν, Δώδεκα Άλατια,  Κοπαλάντων, Χαρατσάντων και Αλιάντων. Σαντά (Σάντα - Dumanlı, Gümüşhane) Ιστορία Λαογραφία Πολιτισμός. Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Πρόσωπα

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com