Η παραλία των Σουρμένων του Λεωνίδα Καζαντζή - Ποντιακή Εστία 1956

Μετά τη Σκάλα σε ολιγόλεπτη απόσταση αρχίζει πάντοτε παραλιακώς και προς τα ανατολικά ο φυσικός, ήρεμος και βαθύς κόλπος του Αγίου Ανδρέα, ο οποίος εισχωρεί εντός της ξηράς περίπου στα 300 μέτρα και σχηματίζει κανονικό ημικύκλιο σαν να είχε χαραχθεί από χέρι πολύ έμπειρου μηχανικού.

Ψηλά από τον γιαλό διακρίνουμε σε ερείπια το εκκλησάκι του Αγίου Αποστόλου Ανδρέα και το κελί όπου διέμεινε όταν κήρυξε και διέδωσε τα υψηλά διδάγματα της νέας θρησκείας στα μέρη αυτά. Η παραλία των Σουρμένων του Λεωνίδα Καζαντζή - Ποντιακή Εστία 1956. Πειστική απόδειξη ότι τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας ήταν κατοικημένα από σημαντικό ελληνόφωνο πληθυσμό. Σε μικρή απόσταση από τα ερείπια της εκκλησίας διακρίνονται τα θεμέλια και οι αυλές των ανακτόρων των πριγκίπων, των οποίων η τελευταία απόγονος, όπως έχει γραφτεί εκτενώς στα Ποντιακά Φύλλα από τον διακεκριμένο πρώτο λαογράφο των Σουρμένων, τον αγαπητό κ. Νικόλαο Θειόπουλο στο τεύχος 30 σελίδα 197, προτίμησε να αυτοκτονήσει ρίχνοντας τον εαυτό της στη θάλασσα παρά να παραδοθεί στους φανατικούς γενίτσαρους που την κυνηγούσαν. Στα Σούρμενα επί βυζαντινών χρόνων όπως και κατά τους χρόνους της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας λειτουργούσαν τα δεύτερα μετά την Σινώπη νεώρια(*) της Αυτοκρατορίας χάρις στα πλούσια δάση της οξιάς και καστανιάς και τους ειδικευμένους ναυπηγούς και καλαφάτες(*), γι αυτό και η θέση του ναυάρχου διοικητού καταλαμβανόταν πάντοτε από τα μέλη της βασιλεύουσας δυναστείας όπως και στη Σινώπη. Και επί τουρκοκρατίας άκμαζε η ναυπηγική στα Σούρμενα μέχρι των ημερών μας και μέχρις της εξόντωσης του Ελληνισμού. Από τα ναυτόπουλα των Σουρμένων καταρτίζονταν σε αναλογία βεβαίως, όπως και από την Τρίπολη την Κερασούντα και την Σινώπη τα πληρώματα του εμπορικού και πολεμικού στόλου της Μαύρης Θάλασσας όπως και επί τουρκοκρατίας. Στον γραφικό αυτόν κόλπο του Αγίου Ανδρέα (Σ’ Αγι Ανδρέα το καπάν) στα κατακάθαρα νερά της θάλασσας, κολυμπούσε ανενόχλητη από τους τούρκους η χριστιανική νεολαία της Κοινώνησας με μεγάλη επίδοση σε όλα τα ναυτικά γυμνάσματα: το κολύμπι, το βούτημα, την κωπηλασία και ιστιοπλοΐα. Σούρμενα Πόντου. Ιστορία - Γεωγραφία - Αποικισμός - Γλώσσα & Πολιτισμός.

Λεξιλόγιο: Νεώριο: εκ του νεωρός = ναυτικός λιμένας, ναύσταθμος / Καλαφάτης: (επάγγελμα) αυτός που σφραγίζει τις σχισμές ή ρωγμές των παλιών ξύλινων πλοίων

Πηγή: Η παραλία των Σουρμένων του Λεωνίδα Καζαντζή - Ποντιακή Εστία 1956

Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com