Ένα αλησμόνητο ταξίδι. Απ' την Θεσσαλονίκη στην Λαραχανή του Πόντου

Λαραχανή,χαντσουράντων,χουλιαρά,χιοκουμέτ,λαραχανίτες,οφλήδες,ρωμέϊκα,πλαγιάδ,τσαλουκάντων,γουμερά,μουσταφάμπέη,κεϊσ̌άντων,ραχ̌ίν,τσίρενα,λυκοματάντων,σανάντων,σκεντεράντων,γιαμανάντων,παπαδάντων,λαμπριανάντων,πιλίκονοςρακάν,τρικοιλάντων,καστελλά,λάπαζα̤,παρχάρι,σταμπόλια,καστανίτσεςΜπροστά μου ανοίγεται η Λαραχανή. Μπορώ να βρώ και να εντοπίσω το σπίτι μου. Γνωρίζω τους μαχαλάδες. Εδώ κάτω είναι η συνοικία Χαντσουράντων. Το δικό σου σπίτι Λευτέρ μπέη ξέρεις που είναι ; Δύο σπίτια Χουρσ̌ίτ αγά. Ένα εδώθε από το ποτάμι και ένα πέρα απ το ποτάμι στον Χουλιαρά. Μα δεν διακρίνω τίποτα ! Που είναι το δάσος το δικό μου στον Χουλιαρά ; Τι έγιναν τα έλατα, οι οξυές, οι καρυδιές, οι βαλανιδιές, οι καστανιές και όλα τα άλλα ;
Τα ιδιόκτητα δάση και τα οπωροφόρα δέντρα των χριστιανών τα κόψαμε Λευτέρ μπέη, τα σπίτια τα χαλάσαμε για να μην έρχονται ξένοι πρόσφυγες εδώ στο χωριό μας. Αν υπήρχαν οι περιουσίες των χριστιανών άθικτες, και τα σπίτια κατοικήσιμα, θα ερχότανε ξένοι να τα πάρουν, θα τους έφερνε εδώ το χιοκουμέτ. Τώρα θα φυτρώσουν άλλα δέντρα και θα τα εκμεταλλευτεί το χωριό μας.

Γάγγρα, Κασταμονής Παφλαγονίας Πόντου. Ιστορία, γεωγραφία, πολιτισμός

Γάγγρα,γάγγραι,παφλαγονία,πόντου,αυτοκράτορας,καρακάλα,μεγάλος,κωνσταντίνος,υπάτιος,άγιος,οικουμενική,σύνοδος,τσάγγρι,γιουτούκμιναρελί,ελγκάζ,ελμαλίντάγ,ντατλίσου,αντζίσου,γκιζίλιρμάκ,καγιάπασί,τασλίτσεσμέ,οσμανίτσεσμέΠροτού αναφερθώ στην Γάγγρα των τελευταίων χρόνων θα ήθελα να μεταφέρω εδώ μερικά ιστορικά στοιχεία ένα μέρος από τα οποία έχουν δημοσιευθεί απ’ τον αδερφό μου Ιωάννη Δορικίδη στην Σάλπιγγα της Ορθοδοξίας. Η Γάγγρα ή Γάγγραι ήταν στα αρχαία χρόνια πρωτεύουσα της Παφλαγονίας. Αργότερα κατακτήθηκε από τους βασιλείς του Πόντου, συνεχίζουσα να ακμάζει και σε όλη την διάρκεια της Βυζαντινής εποχής.

Άρτασα, Υποδιοίκηση Ντορούλ. Ιστορικό και γεωγραφικό σημείωμα

Άρτασα,υποδιοίκηση,ντορούλ,τορούλ,άρδασα,καγκέλια,ζύγανας,κιοπρούμπασί,χαρσ̌ούττσ̌αϊ,κάνιν,χαρσιώτης,αργυρούπολη,γκιουμουσχανά,τραπεζούντα,κιουρτούν,μεσοχάλδιο,μούζαινα,σταυρί,γιαγλίντερέ,κρώμνη,ίμερα,σαντά,πολίχνη,καστέλλ,καλέ,δορύλη,θέμα,χαλδίας,λέων,καβασίτης,πιβερά,θέμπεδα,τσίτε,βαρενούΚατεβαίνοντας τα περίφημα καγκέλια̤ τη Ζύγανας, δηλαδή τον φιδωτό αμαξιτό δρόμο του όρους Ζύγανα, από την κορυφή προς την ενδοχώρα, συναντούμε κοντά στους πρόποδες του όρους μια λίθινη γέφυρα Κιοπρού μπασί, επάνω στον ποταμό Κάνιν ή Χαρσιώτη «τη Κανί’ το ποτάμ’» στα τουρκικά Χαρσ̌ούτ - τσ̌αϊ.
Μετά από πορεία πλέον της μισής ώρας φτάνουμε στην Άρτασα ή Άρδασα. Η Άρτασα είναι έδρα της υποδιοίκησης Ντορούλ που υπάγεται στην διοίκηση Αργυρουπόλεως «Γκιουμουσχανά» του νομού Τραπεζούντας. Την υποδιοίκηση Ντορούλ, αποτελούσαν οι παρακάτω περιοχές ή ποτάμια̤, όπως λέγονταν συνήθως :

Πού ακριβώς κείται η Κεπέκλησια; Γεωγραφικό σημείωμα Καράτεπε

Κεπέκλησια,ποταμός,καλάβερα,κερασούντα,τρίπολη,γιαγλή,τερέ,έσπιε,ερμέζτάγ,αντώνκαλεσή,εσελή,γενικιογιότες,τσαραχώτες,τεπέγουρούν,τζαμού,κιαχάγιόγλου,συνανλού,κουζλάρε,τζαράχ,καραπάς,κουρανού,καραχισάρ,νικόπολη,ασαρτζούχ,κιασάπ,κασσιώπη,κούσ̌καγιαΓια να σχηματίσει ο αναγνώστης μια αμυδρή ιδέα, για το που βρίσκεται ακριβώς η Κεπέκλησια, είναι απαραίτητο να ακολουθήσει την οδό που την συνδέει με την Τρίπολη στην οποία υπαγόταν διοικητικώς. Καθώς αναχωρούμε απ’ την Τρίπολη οδικώς από την παραλιακή δημόσια οδό προς την Κερασούντα, μετά από τρίωρη πορεία συναντούμε τον ποταμό Καλάβερα ο οποίος πηγάζει απ’ το όρος Αχούλ Παπά ύψους περίπου 3.000 μέτρων. Περνώντας την γέφυρα του ποταμού, συναντούμε την Πολίχνη Έσπιε. Σε μικρή απόσταση μετά την Έσπιε απαντούμε τον ποταμό Γιαγλή Τερέ ο οποίος πηγάζει απ’ το όρος Ερμέζ Τάγ. Καθώς ακολουθούμε τον ρου του ποταμού και μετά από πορεία μισής ώρας αντικρίζουμε στα ανατολικά τα ερείπια του Μεταλλείου Εσελή Ματέν και το άλλοτε ακμάζον χωρίον Εσελή. Στα δυτικά και πάνω σε λόφο βλέπουμε τα αρχαία ερείπια του Αντών Καλεσή.

Γύρω από τον Όφιν του Πόντου

όφις,όφεως,υψηλάντης,υψήλ,υψηλή,ώκενα,αντίμαχον,αντιμαχία,γοργορά,αντίμαχος,υδρόπολις,οφιούσα,πισποταμότ,ντερέμπέηδες,μεσέλια,πισποταμότενα,τραπεζούνταΗ έρευνα του Όφεως, είτε γεωγραφική είτε ιστορική δεν παρουσιάζει καμία πληρότητα. Πολύ λίγες είναι οι σχετικές πληροφορίες. Τα ποικίλα ερείπια, οι υπόγειοι ναοί, οι σημαντικές βιβλιοθήκες, τα πανάρχαια κειμήλια, το περιώνυμο χωρίον του Υψηλάντου (Υψήλ’), το περίφημο χωρίον Ώκενα που αριθμούσε 98 οικίες και 98 παρεκκλήσια αλλά και έναν μεγαλοπρεπή βυζαντινό ναό του οποίου σώζονται τα ερείπια, τον Αντίμαχον το οποίο κατά πάσα πιθανότητα ελέγετο Αντίμαχος ή Αντιμαχία, τον Γοργορά κτλ κτλ, δεν είχαν την τύχη να ερευνηθούν και να μελετηθούν λεπτομερώς.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ