Η Κερασούντα - Από τα διαμάντια του Πόντου, του Θεοχάρη Π. Βασιλειάδη (1952)

Αντί προλόγου. Κύριε Κτενίδη. Ξέρω πως υπάρχουν άλλοι συμπατριώτες μου που είναι περισσότερο ενδεδειγμένοι να γράψουν για την ωραία νύφη του Πόντου, την αλησμόνητη Κερασούντα μας, την πατρίδα μου.

Τρία χρόνια που εκδίδεται η αγαπημένη μας «Ποντιακή Εστία» και τη διαβάζω, δεν είδαν κανένα συμπατριώτη μου Κερασούντιο να γράψει έστω και μια λέξη για τον τόπο μας. Με τα λίγα γράμματα που ξέρω πήρα την απόφαση να γράψω ό,τι θυμάμαι και ό,τι νομίζω πως έχει κάποιο ενδιαφέρον και να σας τα στείλω. Αν κι εσείς νομίζετε πως αξίζει τον κόπο να δημοσιευθούν, δημοσιεύστε τα.
Με πολύ εκτίμηση Θεοχάρης Π. Βασιλειάδης Η Κερασούντα - Από τα διαμάντια του Πόντου, του Θεοχάρη Π. Βασιλειάδη (1952)

Ας αρχίσουμε από τα παιδικά μας χρόνια γύρω στα 1910. Οι πιο συγκινητικές αναμνήσεις από την παιδική μου ηλικία είναι τα παιχνίδια μας. Αυτά ήταν η ζωή μας και όλος ο κόσμος για μένα και τους συνομήλικούς μου και μάλιστα ο μαχαλάς μου το Πεγιούκ παχτζέ. Θα αναφέρω και τα ονόματα που θυμάμαι από τα «εντέσια» όπως λέγαμε τους συντρόφους μας. Νίκος Ασλανίδης, ο εξάδερφός του ο Σπύρος, Νίκ. Τσαλουκίδης (Τσαλούκας), Γ. Δ. Χρυσόπουλος, Γ. Π. Παυριανίδης, Δημ. Θ. Καϊμασίδης (Γαλέσης), ο Τακνόης, ο Ελ. Ελευθεριάδης και άλλοι, πολλοί άλλοι. Μαζευόμασταν «ση Καπτάν Λάζαρου το σοκάκιν» και παίζαμε «τα κουμπία». Το παιχνίδι αυτό παιζόταν ως εξής. Σκάβαμε ένα λακκάκι 10-15 πόντους διάμετρο και με βάθος 4-5 πόντους. Όσα παιδιά θα έπαιρναν μέρος στο παιχνίδι θα έβαζαν από ίσο αριθμό κουμπιών. Παραδείγματος χάρη θα παίζαμε από 5 κουμπιά. Τραβάμε στο έδαφος μια γραμμή και από ορισμένη απόσταση ρίχνουμε ένα μεγάλο κουμπί προς τη γραμμή. Εκείνος που το κουμπί του πλησιάζει περισσότερο στην γραμμή θα παίξει πρώτος και ακολουθούν οι άλλοι κατά σειρά. Ορίζεται έπειτα η «μένη» την οποία έλεγαν «εμέ» σε άλλα μέρη, δηλαδή το σημείο απ’ όπου θα ερρίπτετο το μεγάλο κουμπί προς το λακκάκι και ακολουθούσε το ρίψιμο. Όποιος κατόρθωνε ρίχνοντας το κουπί να το μπάσει στο λακκάκι κέρδιζε τα κουμπιά όλων. Δεν θα γράψω για παιχνίδια που έχει δημοσιεύσει ήδη η «Ποντιακή Εστία» όπως το «Άψιμον» το γνωστό «Σκλαβάκια», ούτε και για το «Κιτίλην» κάτι παραπλήσιο με το γκόλφ. Θα ενδιατρίψω με τα πιο αγαπημένα παιχνίδια των Κερασουντίων. Με τα παιχνίδια της θάλασσας. Η θάλασσα μας με τα δαντελωτά της ακρογιάλια με τα ολοκάθαρα της βότσαλα και τα συμπαθητικά της βραχάκια ήταν ο έρωτας μας. Κάθε ενορία είχε τον δικό της «Γιαλό» με το όνομα του. Το Τσιουρούμιν μικρό και μεγάλο, Γλιαστούρα, Τσατλάκιν, Αποθαμένον, Τεβέν κ.τ.λ.
Το δικό μας ήταν το «Τσιουρούμιν» το λέγαμε και «Τσάγια» γιατί ήταν ένας γιαλός στρωμένος όλους, με άφθονα καθαρότατα «τσάγια» (βότσαλα). Στο μικρό Τσιουρούμιν πήγαιναν προπαντός οι γυναίκες και τα μικρά παιδιά που μόλις μάθαιναν το κολύμπι. Δυτικότερα περί τα 40 - 50 μέτρα ήτανε το Μεγάλο Τσιουρούμιν. Ήταν σκαλισμένο πάνω σε βράχο, αλλά τόσο καλά ισοπεδωμένο από τη φύση, ώστε ήταν χαρά Θεού να παίζουμε εκεί και από εκεί να πέσουμε στη θάλασσα. Ο δρόμος για το μεγάλο Τσιουρούμιν είναι από τα Τσάγια, αλλά εμείς πηγαίναμε και από αλλού, απ’ της «Αρμένισσας» που ήταν περισσότερο γραφικός, αλλά ουσιαστικά δεν ήταν δρόμος. Ξεκινά ανάμεσα Χάνι «Τη Πουρού τη Μήτρου» και απ’ το σπίτι «Τη Ιακωβίδη τη Μήτρου», προχωράμε προς το σπίτι τη «Σεϊτάν τη Χαράλαμπου και τη Τσάμουτες τη Σεμερζή τη Ηλία». Στρίβουμε στο αρχοντικό του «Εσεκσόγλου» (Ελευθεριάδη) και φτάνουμε στου Σουρμελή του Σπύρου. Κολλητά στου Σουρμελή ήταν ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι «της Αρμένισσας» με ένα μεγάλο ακαλλιέργητο κήπο που ήταν ό,τι χρειαζόταν για τα παιχνίδια μας, κρεμασμένο 30-40 μέτρα πάνω στη θάλασσα. Από εκεί τραβούσαμε για το «Μεγάλο Τσιουρούμιν». Με βοηθό τα κλαδιά μιας αιωνόβιας δάφνης φτάναμε σε ένα ορισμένο σημείο (πραγματικός γκρεμός) και από εκεί παίρναμε τα λαξεμένα στην πλαγιά του βράχου σκαλοπάτια κατηφορίζοντας προς τη θάλασσα προς το Μεγάλο Τσιουρούμιν, όπου θα αρχίζαμε τα θαλασσινά παιχνίδια. (συνεχίζεται σε επόμενη δημοσίευση με τίτλο «Παιγνίδια στην θάλασσα της Κερασούντας»). Κερασούντα Πόντου (Giresun). Ήθη, έθιμα, χοροί και τραγούδια των Ελλήνων της Κερασούντας του Πόντου. 

Η Κερασούντα - Από τα διαμάντια του Πόντου, του Θεοχάρη Π. Βασιλειάδη. Πηγή Ποντιακή Εστία 1952

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com