Το Αρδαχάν (Αρταχάν) του Κάρς της περιφερείας του Καυκάσου

Αρδαχάν (Αρταχάν). Πόλη του δυτικού Καυκάσου 60 χιλιόμετρα βόρεια της πόλεως του Καρς. Ως το 1878 ανήκε στην οθωμανική αυτοκρατορία, για να περάσει, στη συνέχεια, στους Ρώσους με το συνέδριο του Βερολίνου.

Ο κύριος όγκος των ελληνικών πληθυσμών της περιοχής μετοίκησε εκεί, από τον Πόντο, μετά το 1878 και δημιούργησε ακμαίες κοινότητες. Βασικό κίνητρο της πληθωρικής και μαζικής αυτής μετανάστευσης ήταν οι ευνοϊκές συνθήκες ζωής που θα έβρισκαν στην περιοχή μετά την υπαγωγή της στην κατοχή της ομόθρησκης Ρωσίας. Οι Ρωμιοί εκ Πόντου κάτοικοι του Αρδαχάν άρχισαν να εκπατρίζονται από το 1917 μέχρι το 1925 κάτω από την πίεση των πολεμικών γεγονότων εκείνης της περιόδου στην περιοχή (η Οκτωβριανή Ρωσική Επανάσταση του 1917, ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος 1919-1922). Τελικά οι οικογένειες από το Αρδαχάν εγκαταστάθηκαν στο συνοικισμό Πολίχνη Θεσσαλονίκης. Στη διάρκεια της ρωσικής επανάστασης του 1917-1921 οι παραμεθόριες περιοχές του Καρς και του Αρδαχάν καταλήφθηκαν από τα τουρκικά στρατεύματα, και η ελληνική κυβέρνηση τότε έστειλε στον Καύκασο μια επιτροπή για να παραλάβει και να μεταφέρει στην Ελλάδα τους Έλληνες εκείνης της περιοχής. Έτσι οι περισσότερες από τις οικογένειες του Αρδαχάν προσέφυγαν στην Ελλάδα. Ο εκπατρισμός 15 Αρδαχινών οικογενειών συντελέστηκε τον Ιανουάριο του 1919 και το Δεκέμβριο του 1920 μέχρι τον Ιανουάριο του 1921. Από αυτές οι 10 εγκαταστάθηκαν στο Πανόραμα Θεσσαλονίκης, 3 στα Άνω Πορρόϊα Σερρών, 1 στην Αθήνα και 1 στην Μυτιλήνη. Η εγκατάσταση των Ελληνοποντίων του Κυβερνείου Κάρς στην Ελλάδα κατά νομούς  /  Κάρς (Γάρς) & Καύκασος. Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com