Μαθητές στο Κάρς με τις σχολικές στολές και τα πηλίκια τους. Δεξιά ο Κοσμάς Χαρπαντίδης.

Μαθητές στο Κάρς με τις σχολικές στολές και τα πηλίκια τους. Δεξιά ο Κοσμάς Χαρπαντίδης.

Το Καρς αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ιστορίας των Ελλήνων του Πόντου. Η εγκατάσταση Ποντίων εκεί (περιοχή του Καυκάσου) ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα. Οι Έλληνες αυτοί διατήρησαν αναλλοίωτη την πολιτιστική τους ταυτότητα, τα ήθη, τα έθιμα και τη γλώσσα τους, θεμελιώνοντας νέες εστίες. Μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1877-1878), η ευρύτερη περιφέρεια του Καρς πέρασε υπό ρωσική διοίκηση. Χιλιάδες Έλληνες από την περιοχή της Αργυρούπολης και τη Νικόπολη μετανάστεευσαν εκεί για να αποφύγουν τις διώξεις, δημιουργώντας ακμάζοντα χωριά. Οι Έλληνες του Καρς, γνωστοί και ως Καρσλήδες, ανέπτυξαν έντονη λαογραφική παράδοση. Διακρίνονται για τα ιδιαίτερα γαμήλια έθιμά τους, τα τραγούδια τους και τους χορούς τους, οι οποίοι συνδυάζουν ποντιακά αλλά και ευρύτερα καυκάσια στοιχεία. Η τραγική κατάληξη για τον ελληνισμό του Καρς ήρθε με τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη μετέπειτα ανταλλαγή πληθυσμών. Οι Έλληνες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες και να εγκατασταθούν κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα (όπως στη Μακεδονία, μεταφέροντας εκεί την ιστορία και τις μνήμες τους. Κάρς (Γάρς) & Καύκασος. Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com