Ακ Δαγ Ματέν, 21 Απριλίου 1924. Η αυλή του σπιτιού της οικογένειας Κιουπτσίδη (Κιουπτσόγλου)
Ακ Δαγ Ματέν, 21 Απριλίου 1924. Η αυλή του σπιτιού της οικογένειας Κιουπτσίδη (Κιουπτσόγλου).
Στο βάθος φαίνεται η βρύση (ήταν το μοναδικό σπίτι στην περιοχή με βρύση στην αυλή, καθώς οι υπόλοιποι υδρεύονταν από κοινοτικά πηγάδια. Από αριστερά: Ο πατέρας του δωρητή Θεόδωρος Κιουπτσίδης, η μητέρα του και σύζυγος του απαγχονισμένου στην Αμάσεια Κυριακή Μουτίδου, η αδερφή του Θεόδωρου, Ελένη Σιδηροπούλου (σύζυγος του Νικόλαου Σιδηρόπουλου που οι τούρκοι κρέμασαν στο Ακ Δαγ Ματέν). Από αριστερά: ο Δημοσθένης, αδερφός του Θεόδωρου, η σύζυγός του Όλγα με το γιο τους Αβραάμ και δύο συγγενείς. Λίγο αργότερα έφυγαν ως πρόσφυγες για την Ελλάδα. Πίσω από το χαρτόνι γράφει: Η αυλή, η βρύση με τα πατροπαράδοτα σπίτια του Πόντου, όπως παρουσιάζεται στο υποστατικό του Κιουπτσίδη. Πίσω από τη φωτο γράφει: Ίσπου φωτογραφ γιρκαρή ιστή δαμι έβλεριν μεζή βε αϊλέ χαλκημηζήν πουραδακλερή κουτερί. Ακ δαγ Μαδέν 21η Απριλίου 1924. Θεόδωρος Γ. Κουπτζίδης Δημοσθένης Γ. Κουπτζίδη Η οικογένεια των "Κρυφών" κρυπτοχριστιανών Κιουπτσόγλου - Κιουπτσίδη είχε καταγωγή το Σταυρί της Χαλδίας και η ιστορία της μετοίκησης τους στο Ακ Δαγ ακολουθεί την πορεία των πληθυσμών Ελλήνων Αργυρουπολιτών προς τα μεταλλεία της περιοχής εκείνης. Οι κηδείες των Κρυφών Σταυριωτών γινόντανε χριστιανικά και στα κρυφά από τους τούρκους. Μετά τον εξισλαμισμό της συνοικίας Καλούτς, η οποία ήταν αρμένικη, κάθε καλοκαίρι έρχονταν στο Σταυρί τούρκος ιερέας (χότζας) για να εξυπηρετήσει τους τούρκους που ήταν αρκετοί, γιατί και οι Κρυφοί παρουσιαζόντουσαν σαν τούρκοι Ο ιμάμης, αυτός που ερχόταν στο Σταυρί συνεχώς επί δέκα χρόνια και πλέον δεν αξιώθηκε να κηδέψει νεκρό. Οι τυχόν νεκροί θάπτονταν στα κρυφά ως χριστιανοί, γι αυτό συνιστούσε παντού στους αρρώστους να πάνε να παραθερίσουν στο Σταυρί που είχε κλίμα υγιεινότερο και πρόσθετε. Δέκα και πλέον χρόνια υπηρετώ στον Σταυρί και δεν είδα να πεθαίνει κανείς. Ακ Δάγ Μαδέν (AkDagMadeni) - Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός - Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com