Η οικογένεια Πυροβολίδη (Τσάτοβ) από την Τραπεζούντα στον Καύκασο στα τέλη του 1800
Η οικογένεια Πυροβολίδη (Τσάτοβ) από την Τραπεζούντα στον Καύκασο στα τέλη του 1800.
Η μετανάστευση των Ελλήνων από τον Πόντο στον Καύκασο κορυφώθηκε μεταξύ 18ου και 19ου αιώνα, ξεκινώντας με μετακινήσεις μεταλλωρύχων λόγω της στειρεύσεως των κοιτασμάτων των μεταλλείων της Χαλδίας. Καθοριστικές περίοδοι γι' αυτές τις εκκροές ελληνικών πληθυσμών απο τον Πόντο ήταν η εποχή της Αικατερίνης Β' (1770-1783) και οι ρωσοτουρκικοί πόλεμοι, με τους Έλληνες του Πόντου να αναπτύσσουν έντονη οικονομική δραστηριότητα. Κατά την περίοδο 1660-1700, οι διώξεις από ντερέ-μπέηδες (τοπικούς οθωμανούς τιμαριούχους) οδήγησαν σε μαζικά κύματα φυγής, ελαττώνοντας τον χριστιανικό πληθυσμό στην Χαλδία, με τους πρόσφυγες να αναζητούν προστασία σε ρωσοκρατούμενες περιοχές του Καυκάσου. Κατά τον 19ο αιώνα, η προσάρτηση της Γεωργίας (1801) και οι ρωσοτουρκικοί πόλεμοι, όπως αυτός του 1828, προκάλεσαν νέες μαζικές μετακινήσεις από το Ερζερούμ, την Σεβάστεια και την Τραπεζούντα προς την Τιφλίδα και την Αλεξανδρούπολη. Μετανάστευση των Ελλήνων του Πόντου στη Ρωσία - Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com