Ο Γρηγοριάδης Γρηγόριος απ' το Βερισάν του Κάρς με έναν Ρώσο αξιωματικό στον Ρωσικό στρατό

Γρηγοριάδης Γρηγόριος απ' το Βερισάν του Κάρς, κατοικούσε στη Μαυρολεύκη Δράμας. Φωτογραφήθηκε με έναν Ρώσο αξιωματικό στον Ρωσικό στρατό.

Η περιφέρεια του Κάρς (Αντικαύκασος) πέρασε υπό ρωσική κυριαρχία μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο (1877–1878). Την περίοδο 1878–1918, σημειώθηκε η «χρυσή τεσσαρακονταετία» του Ελληνισμού στην περιοχή, καθώς χιλιάδες Πόντιοι (κυρίως Αργυρουπολίτες) εγκαταστάθηκαν εκεί, ιδρύοντας 73 αμιγώς ελληνικά χωριά και δεκάδες μικτούς οικισμούς, με δικά τους σχολεία και ναούς. Το χωριό Βερισάν: Τοπωνύμιο & Τοποθεσία: Το Βερισάν (σημερινό Gürbüzler) υπαγόταν διοικητικά στην Υποδιοίκηση Σογιανλούκ (ή Σαρίκαμις) της Διοίκησης Κάρς. Η ονομασία προέρχεται από την αρμενική λέξη verişén, που σημαίνει «πάνω χωριό». Πληθυσμός & Κοινωνική Ζωή: Αποτελούσε έναν από τους ελληνικούς οικισμούς της περιοχής κοντά στο Σαρίκαμις. Οι κάτοικοί του διατηρούσαν ακέραια τα ποντιακά έθιμα, τη γλώσσα και την ορθόδοξη πίστη, όπως συνέβαινε σε όλη την περιφέρεια του Κάρς. Εκτοπισμός: Μετά τη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ (1918) και την αποχώρηση των Ρώσων, οι Έλληνες του Βερισάν και των γύρω χωριών υπέστησαν διώξεις και αναγκάστηκαν να προσφυγοποιηθούν προς την Ελλάδα (1919–1921), όπου ρίζωσαν εκ νέου σε περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης. Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου
Τα Ελληνικά Χωριά του Κάρς Κάρς (Γάρς) & Καύκασος. Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός
Τα 73 αμιγή ελληνικά χωριά ήταν κατανεμημένα σε διάφορες υποδιοικήσεις:
Υποδιοίκηση Κάρς & Σογιανλούκ: Βερισάν, Γέιτσα, Αζάτ, Καράκλισε, Ζέλετσα, Γιάγμπασαν, Εμιρχάν κ.ά.
Υποδιοίκηση Αρνταχάν: Κιουλεπέρτ, Πεπερέκ, Σιντισκόμ, Φαχρέλ, Χάσκιοϊ, Τσοροσχώφ κ.ά.
Υποδιοίκηση Κιόλιας (Γκιόλιας): Μερτινίκ (κεφαλοχώρι), Σαλούτ, Ταχταγράν, Βαργενέζ, Ντεμίρκαπι, Ούτσκιλισε κ.ά.
Η παρουσία του Ελληνισμού στο Κάρς τερματίστηκε οριστικά το 1920–1921, αφήνοντας πίσω μια σπουδαία πολιτισμική παρακαταθήκη.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com