Ανάμνηση από το Ερζερούμ. Η εγκατάσταση των κατοίκων στους δρόμους της πόλης μετά τους σεισμούς του 1895

Η λεζάντα στο κάτω μέρος του καρτ-ποστάλ είναι στα Γαλλικά και γράφει ακριβώς: Souvenir d'Erzeroum. L'Établissement des habitants dans les rues de la ville après les tremblements de terre de 1895. 

Στην αρχική πρωτότυπη φωτογραφία φαίνεται κομμένο/διπλοτυπωμένο το σημείο "ville ville après l..." λόγω φθοράς της εκτύπωσης, αλλά στην αποκατεστημένη έκδοση συμπληρώθηκε σωστά.
Μετάφραση στα Ελληνικά: Ανάμνηση από το Ερζερούμ. Η εγκατάσταση των κατοίκων στους δρόμους της πόλης μετά τους σεισμούς του 1895.
Πρόκειται για ιστορικό καρτ-ποστάλ που κυκλοφόρησε αμέσως μετά τους μεγάλους καταστροφικούς σεισμούς του Ερζερούμ (Θεοδοσιούπολης) το 1895, που ανάγκασαν τους κατοίκους - ανάμεσά τους και πολλούς Έλληνες - να ζήσουν σε σκηνές στους δρόμους. Η Θεοδοσιούπολη (το σημερινό Ερζερούμ) υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά, εμπορικά και διοικητικά κέντρα της ανατολικής Μικράς Ασίας και της ευρύτερης περιοχής του Πόντου. Θεοδοσιούπολις Πόντου (Ερζεζούμ - Erzerum) - Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός
Ονομασία και Βυζαντινή Ιστορία: Η πόλη ονομάστηκε Θεοδοσιούπολη προς τιμήν του Βυζαντινού αυτοκράτορα Θεοδοσίου (το 387 μ.Χ.), όταν οχυρώθηκε για να αποτελέσει προμαχώνα της αυτοκρατορίας. Αργότερα επικράτησε η ονομασία Ερζερούμ (από το Ερζέν ερ-Ρούμ, δηλαδή «Γη των Ρωμιών/Ελλήνων»).α
Η Θυσία του Θεόδωρου Γαβρά: Η πόλη συνδέθηκε στενά με τους αγώνες του Πόντου, καθώς εκεί οδηγήθηκε αιχμάλωτος και βρήκε μαρτυρικό θάνατο από τους Σελτζούκους Τούρκους ο εθνικός ήρωας και μετέπειτα Άγιος Θεόδωρος Γαβράς, υπερασπιζόμενος τα σύνορα του Θέματος Χαλδίας.
Μεταναστεύσεις και Προσφυγιά: Κατά τον 19ο αιώνα, ιδιαίτερα μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1828–1829 και την αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων, πολλοί Έλληνες της Θεοδοσιούπολης φοβούμενοι τα αντίποινα εγκατέλειψαν τις εστίες τους. Μετανάστευσαν προς τη Ρωσία και τον Καύκασο, στελεχώνοντας νέους ελληνικούς οικισμούς (όπως στην περιοχή Τσάλκα της Τιφλίδας).
Πνευματική Ανάπτυξη: Παρά τις αντιξοότητες, το ελληνικό عنصر διατήρησε την ταυτότητα και την παιδεία του, όπως αποδεικνύει η ίδρυση του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου «Ομόνοια» στη Θεοδοσιούπολη το 1905. Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com