Καρτ ποστάλ - Εργοστάσιο επεξεργασίας μαλλιού ανκορά (τιφτίκ), στην Υοσγάτη του Πόντου 1922 - Εικονίζεται ο Μιχάλης Παπαϊωάννου

Αυτή η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ιστορική φωτογραφία (παρατίθεται τόσο στην αρχική ασπρόμαυρη μορφή της όσο και σε μια σύγχρονη επιχρωματισμένη εκδοχή) αποτελεί ένα σπάνιο ντοκουμέντο της βιομηχανικής και κοινωνικής ζωής στην Μικρά Ασία των αρχών του 20ου αιώνα.

1. Η Γαλλική Λεζάντα & το Αντικείμενο Εργασίας. Στο πάνω δεξί μέρος της φωτογραφίας διακρίνεται η πρωτότυπη γαλλική λεζάντα της καρτ ποστάλ: «Angora - Travailleurs de tiftik (poils du chèvre)»
(Άγκυρα - Εργάτες τιφτικιού / τριχών αdefinition/αιγός)
• Τιφτίκ (Tiftik): Είναι το περίφημο μαλλί της γίδας της Αγκύρας (μοχέρ / angora wool), εξαιρετικά αέρινο, θερμό και πολύτιμο εμπόρευμα της περιοχής της Κεντρικής Ανατολίας.
• Τοποθεσία: Αν και η εκτυπωμένη γαλλική λεζάντα αναφέρει την Άγκυρα (ως γενικότερο κέντρο παραγωγής/εξαγωγής του υλικού), η ελληνική λεζάντα-σημείωση της οικογένειας προσδιορίζει το εργαστήριο/εργοστάσιο στην Υοσγάτη (Yozgat), μια πόλη του Πόντου με έντονη οικονομική δραστηριότητα.
2. Σχολιασμός της Σκηνής & Αρχιτεκτονικής Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου
• Ο Χώρος: Πρόκειται για έναν εσωτερικό χώρο εργαστηρίου με θολωτή/καμαρωτή κατασκευή (πιθανότατα κάποιο παραδοσιακό εργαστήριο επεξεργασίας).
• Η Διαδικασία: Οι εργάτες είναι χωρισμένοι σε ομάδες.
o Στο δάπεδο, καθιστοί, πολλοί εργάτες διαλέγουν, καθαρίζουν ή ξαίνουν τις μεγάλες τουλούπες από λευκό μαλλί.
o Στα αριστερά, όρθιοι άνδρες κρατούν και επιθεωρούν/ζυγίζουν τα μακριά πλοκάμια του μαλλιού.
o Στο κέντρο, ένας εργάτης στέκεται ψηλά πάνω σε ένα μεγάλο δεμάτι/στοίβα, κρατώντας ένα κοντάρι, ενδεχομένως για τη συμπίεση ή τη μεταφορά των δεμάτων.
• Η Ενδυμασία: Όλοι σχεδόν οι άνδρες φορούν το χαρακτηριστικό φέσι της οθωμανικής περιόδου, σακάκια, γιλέκα και παραδοσιακές βράκες (σαλβάρια) ή μπότες, αποτυπώνοντας την ενδυματολογική μετάβαση της εποχής. Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου
3. Η Ιστορική & Προσωπική Σημασία
• Προσωπικό Κειμήλιο: Η σημείωση ότι εικονίζεται ο Μιχάλης Παπαϊωάννου (πατέρας της κας Μιχαηλίδου) δίνει πρόσωπο και ανθρώπινη διάσταση στην ιστορία. Δείχνει την ενεργό συμμετοχή του ελληνικού/ρωμέικου στοιχείου στις επιχειρήσεις, το εμπόριο και τη βιοτεχνία της Μικράς Ασίας και του Πόντου.
• Χρονολογία (1922): Η αναφορά στο έτος 1922 καθιστά την φωτογραφία ιδιαίτερα συγκινητική, καθώς αποτυπώνει τις τελευταίες στιγμές της παρουσίας του ελληνισμού στην περιοχή, λίγο πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή και την ανταλλαγή πληθυσμών.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com