Το χωρίον Χαβζούλ του τμήματος Κοϊλά Χισάρ της επαρχίας Κολωνίας - Νικοπόλεως του Πόντου

Το χωρίον Χαβζούλ του τμήματος Κοϊλά Χισάρ της επαρχίας Κολωνίας - Νικοπόλεως του Πόντου

Ανατολικά του Αμελί και σε απόσταση 5 χιλιομέτρων βρισκόταν το χωριό αυτό, ανάμεσα στα τουρκοχώρια Τελβάζ, Λεζλί και Χασανάντων. Νικόπολη - Γαράσαρη Πόντου: Χωριά, Τοπωνύμια, Χοροί, ήθη, έθιμα, παραδόσεις. Οι κάτοικοί του ανέρχονταν σε 300, οι οποίοι εκκλησιάζονταν στον ναό του προφήτη Ηλία με τελευταίο ιερέα τον παπα-Κωνσταντίνο. Γύρω από το χωριό είχαν τα παρεκκλήσια του Αγίου Ιωάννου και του Αγίου Παύλου. Οι λίγοι αυτοί χριστιανοί, παρόλο που περιστοιχίζονταν από τουρκικά χωριά και είχαν πάντοτε φασαρίες και προστριβές με τους κατοίκους τους, εντούτοις διατηρούσαν ένα δημοτικό σχολείο με 60 μαθητές και τελευταίο δάσκαλο τον Παναγιώτη Περτσινίδη. Οι πρώτοι κάτοικοί του, τρεις αδελφοί, ξεκίνησαν από την περιφέρεια Αργυρουπόλεως και αφού εξαγόρασαν από τον τσιφλικά Ομέρ μπέη μια αρκετή έκταση, εγκαταστάθηκαν εκεί, όπου κατόπιν προστέθηκαν σε αυτούς και άλλοι και έτσι κατοίκησαν το χωριό αυτό. Γύρω από το χωριό εκτείνονταν τα βουνά Κέι-αλάν, Ασαγί-μεϊτάν, τα οποία ήταν κατάφυτα από έλατα, πεύκα κ.τ.λ., μέσα δε σε αυτά τα βουνά υπήρχε και ο γιαϊλάς τους Γαράλιτζα. Από τα βουνά αυτά περνούσε ένα ποταμάκι που χυνόταν στον Λύκο ποταμό. Οι κάτοικοί του κατά τον Παγκόσμιο πόλεμο παρέμειναν μεν στις εστίες τους, κατά την εκείθεν όμως διέλευση των Τουρκολαζών προσφύγων υπέστησαν από αυτούς διαρπαγές και λεηλασίες σε αφάνταστο σημείο. Όσοι δε κατάφεραν να επιζήσουν, μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών κατέφυγαν στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκαν στην περιφέρεια Αριδαίας, όπως αφηγείται ο Ηλίας Στεφανίδης από το χωριό αυτό. 

Πηγή: Ιστορία & Λαογραφία Κολωνίας και Νικοπόλεως Πόντου

Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com