Μαθητές του χωρίου Τσάγκερις της Οινόης του Πόντου σε αναμνηστική φωτογραφία πρίν το 1922

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Πόλεις - Περιοχές - Οικισμοί - Χωριά

Μαθητές του χωρίου Τσάγκερις της Οινόης του Πόντου σε αναμνηστική φωτογραφία πρίν το 1922Μαθητές του χωρίου Τσάγκερις της Οινόης του Πόντου σε αναμνηστική φωτογραφία πρίν το 1922

Πηγή της φωτογραφίας η έκδοση του ψηφιακού δίσκου της κυρίας Μέλπως Μερλιέ (Τραγούδια του Πόντου | Ηχογραφήσεις του 1930) Οινόη Πόντου (Unye). Ήθη, έθιμα, χοροί και τραγούδια των Ελλήνων της Οινόης του Πόντου. Αρχείον Μέλπως Μερλιέ.

Οι δύο λέοντες της ιστορίας των λαών, ήτοι, ο μουσουλμανικός θρησκευτικός επεκτατισμός αφενός και η/οι πολιτική/πολιτικοί έχουν δώσει αρκετά δείγματα γραφής ώστε σήμερα να μπορεί κανείς αβίαστα να βγάζει το συμπέρασμα ότι τελικώς η καταστροφή επετεύχθη. Οι πλάτες των λαών πολλάκις μετατράπηκαν σε σκακιέρα των διεθνών απαιτήσεων-διεκδικήσεων και ορέξεων. Η ιστορία γράφεται για να παραποιείται, να νοθεύεται. Ο διάβολος με την παρέα του χορεύει μέσα στα συμβούλια των κρατών που επιβουλεύονται την τύχη και την ιστορία των γειτονικών τους χωρών. Έτσι και το Χριστός Ανέστη πολλές φορές είναι αδύνατο να λεχθεί από χείλη που τα σφράγισε το σπαθί και η αγχόνη. Το Χριστός Ανέστη στον ηρωικό και ιστορικό Πόντο είναι μία φράση αλλά και έννοια που μόνο η λύτρωση από τη διεθνή αλλά και τουρκική προπαγάνδα θα μπορέσει να επαναφέρει στα χείλη των Ρωμιών, των κλωστών. Εμείς μέσα σε αυτό το πλαίσιο της ιστορίας αλλά και της βαριάς μας κληρονομιάς, μπορούμε να διασκεδάζουμε στα νυχτερινά κέντρα αισθανόμενοι γνήσιοι Πόντιοι απόγονοι εκείνων που μας κοιτούν από ψηλά και μας οικτίρουν για την κατάντια μας. 

Αυτή η εξαιρετική ομαδική φωτογραφία, τραβηγμένη πριν από το 1922, αποτυπώνει τους μαθητές του σχολείου, τους κληρικούς και τους κατοίκους του χωριού Τσάγκερις της Οινόης του Πόντου. Αποτελεί ένα πολύτιμο ιστορικό ντοκουμέντο της εκπαιδευτικής, θρησκευτικής και κοινωνικής οργάνωσης των Ελλήνων της περιοχής λίγο πριν από τον ξεριζωμό. Ιστορία του Ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο
Ανάλυση της σύνθεσης, της ενδυμασίας και των στοιχείων της. Οι Μαθητές (μπροστινές σειρές): Τα αγόρια κάθονται στις πρώτες σειρές φορώντας ομοιόμορφες σκουρόχρωμες μπλούζες με τα λευκά αρχικά «ΚΣ» (ίσως Κοινότης Σχολής ή Κεντρική Σχολή τα αρχικά του ονόματος της σχολής του χωριού), ανοιχτόχρωμα κοντά παντελόνια, ψηλές κάλτσες και μπότες. Πολλοί μαθητές κρατούν μακριά ξύλινα ραβδιά/κοντάρια, στοιχείο που παραπέμπει σε γυμναστικές επιδείξεις, προσκοπική ή σχολική άσκηση της εποχής, συχνή στα ελληνικά εκπαιδευτήρια του Πόντου. Οι Κληρικοί και οι Προεστοί (μεσαίες σειρές): Στην μεσαία σειρά διακρίνονται πέντε ορθόδοξοι ιερείς με τα καλυμμαύχια και τα ράσα τους, πλαισιωμένοι από προκρίτους, δασκάλους και δημογέροντες του χωριού που φορούν αστικά κοστούμια και φέσια. Η παρουσία τόσων ιερέων υπογραμμίζει τον κεντρικό ρόλο της Εκκλησίας στη διοίκηση και τη στήριξη της παιδείας στις Ελληνικές κοινότητες στον Πόντο. Οι κάτοικοι του χωριού (πίσω σειρά & πλάγια): Στο βάθος στέκονται οι άνδρες του χωριού με φέσια, σακάκια και γιλέκα, ενώ στην δεξιά πλευρά διακρίνονται συγκεντρωμένες οι γυναίκες και τα κορίτσια του χωριού με τα παραδοσιακά τους φορέματα και μαντίλια. Η φωτογράφιση σε εξωτερικό φυσικό χώρο (στην πλαγιά κάτω από τα δέντρα) προσδίδει έναν πανηγυρικό, κοινοτικό χαρακτήρα, πιθανότατα στο πλαίσιο σχολικών εξετάσεων ή εορτής.
Σύγκριση πρωτότυπης & επιχρωματισμένης εκδοχής - Πρωτότυπη ασπρόμαυρη εκδοχή (από έντυπη έκδοση): Προέρχεται απο το ένθετο τευχίδιο -έκδοση- του ψηφιακού δίσκου της κυρίας Μέλπως Μερλιέ (Τραγούδια του Πόντου | Ηχογραφήσεις του 1930) με αποτέλεσμα να εμφανίζει έντονη φωτεινότητα (ξεθώριασμα) στα άκρα, ράστερ εκτύπωσης και χαμηλή αντίθεση που δυσκολεύει τη διάκριση των χαρακτηριστικών στα πρόσωπα, ειδικά στις πίσω σειρές. Έγχρωμη / αποκατεστημένη εκδοχή: Ανακτήθηκε η ευκρίνεια και το βάθος. Η ψηφιακή επεξεργασία αφαίρεσε το ράστερ του χαρτιού, επανέφερε την ισορροπία φωτός-σκιάς και ανέδειξε με εντυπωσιακή καθαρότητα τα πρόσωπα δεκάδων ανθρώπων. Οι γήινες αποχρώσεις της πρασινάδας και των δέντρων, το σκούρο μπλε-μαύρο των μαθητικών στολών με τα λευκά «ΚΣ», οι καφέ και γκρι τόνοι στα ράσα και τα κοστούμια των προκρίτων, καθώς και οι φυσικοί τόνοι του δέρματος, μεταμορφώνουν μια φθαρμένη βιβλιογραφική εικόνα σε ένα ζωντανό ιστορικό κάδρο. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου 

Μαθητές του χωρίου Τσάγκερις της Οινόης του Πόντου σε αναμνηστική φωτογραφία πρίν το 1922Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com 

Print