Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου του Άκογλου Ξενοφώντα Ι' Μέρος

Κουτουρνού ‘κ̌΄έν’, χράν’ ‘κ̌’ έχ̌’
Κίτρινη δεν είναι, θωριά δεν έχει. Ειρωνεία για εκείνους που αρνούνται μια ολοφάνερη αλήθεια. Ανάλογο με το όχι Γιάννης Γιαννάκης

Κρίμαν, φόνος!
Επιφώνημα κρίμα! Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου - Άκογλου Ξενοφώντα Ι' μέρος

Κρούει την γούλα σ’
Χτυπάει το λαιμό σου. Ειρωνική έκφραση όταν αρνούμαστε να δώσουμε κάτι που μας ζητούν και δεν τους αξίζει ανάλογο με το Δεν μασάς

Κρούγω έναν κ̌ιφάλ’
Πάω για μια στιγμή κατά κεί ή για να ξεσκάσω ή για να δω ή για να ρωτήσω κάτι

Κρούγω και παίρω
Χτυπώ και παίρνω. Μαλώνω

Κ̌ωφόν τη δα̤βόλ’ τ’ ωτίν
Ευχή για αποτροπή κακού όταν διηγούμαστε κάτι καλό που μας συμβαίνει ανάλογο με το Χτύπα ξύλο

Λόγος μη φέρ’ α̤
Όπως το φέρνει ο λόγος. Ας πούμε, ή ας υποθέσουμε ή δηλαδή κτλ με έννοια συμπερασματική πάντα

Μαυρομόλυβον εγέντον
Θύμωσε πολύ. Μεταφορά όπως το συννεφιασμένος ουρανός

Με τα κοσσάρας κ̌είται κά
Με τις κότες πλαγιάζει. Κοιμάται πολύ νωρίς, υπναράς

Με το βουμπάκ’ σπάει ‘σε
Σε σφάζει με το βαμβάκι

Με το στόμαν’ ατ’ πουλία πιάν’
Φαφλατάς, καυχησιάρης

Μ’ εφτάς ‘με και τ̌ουρκίζω
Μη με κάνεις να τουρκέψω, μή με παραφουρκίζεις

Μη λέω κι ακούω
Να μη λέω και ακούω εγώ ο ίδιος. Πρόσεξε καλά σε αυτά που σου λέω ή εμπρός κάνε αυτό που σου λέω

Μη στράφ’ς και μη βροντάς
Μη στάξει και μη βρέξει. Για καλή περιποίηση και προφύλαξη γενικά κάποιου πολύ χαϊδεμένου, κυρίως παιδιού

Να φυσάς ατόν ρούζ’
Να το φυσήξεις πέφτει. Αδύνατος πολύ ή και αδύναμος που με την πρώτη μπορεί κανείς να το βάλει κάτω

Νά̤ μέλ’ κάμ’ νά̤ κερίν
Ούτε μέλι φτιάχνει ούτε κερί. Είναι κηφήνας, ανεπρόκοπος

Νά̤ μέσ’ νά̤ άκραν
Ούτε μέση, ούτε άκρη, ασυναρτησίες σε λόγια και έργα

Να̤ λαλίαν να̤ μιλίαν
Τσιμουδιά ή πάει στο βρόντο

Ο άλλον τσ̌απούτα̤ ‘κ̌ι μασσά
Ο άλλος δεν μασάει παλιόπανα. Ανάλογο με το δεν τρώει άχυρα

Ο βίντον εσέβεν ατον ή Εβιντίασεν
Βίντον = αλογόμυγα. Ανάλογο με το του βάλαν νέφτι ή τον έπιασε η μύγα

Ο Θεόν είχ̌εν απ’ εμάς χαπάρ’
Ο Θεός μας λυπήθηκε και μας προφύλαξε ή προλάβαμε κάποιο κακό  

Πηγή: Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου του Άκογλου Ξενοφώντα -  Κοτύωρα (Ordu) Ορτού - Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com