Η ποπαδία - Απο τα παραμύθια του Πόντου του κ. Παντελή Η. Μελανοφρύδη

Ἕναν καιρὸν ἐξῆνεν ’ς ἕναν χωρίον εἶνας ποπᾶς μὲ τὴν ποπαδίαν ἀτ’. Ὁ ποπᾶς ἐγάπανεν πολλὰ τὴν ποπαδίαν κι’ ἐποῖνεν οὖλλα τὰ κέφι͜α τ’ς, ἄμαν ἡ ποπαδία ὁ νοῦς ἀτ’ς ἔξ’ ἔτον, ἐγάπανεν εἴναν ἄλλον ποπᾶν.

Ἕναν ἡμέραν ἡ ποπαδία ἐποῖκεν ψεμματικὰ τὸν ἄρρωστον κι’ ἔπεσεν ’ς σὸ κρεββάτ’. Ἐγόγγυζεν κι’ ἐτσουμουρά̤ουντον. Σείτι͜α τσουρμουλά̤εται, λέει τὸν ποπᾶν:—«Πόπα, πολλὰ βαρέα εἶμαι. Θὰ πᾶς ’ς σὰ σύργανα, ’ς σὰ ’μύγδαλα καὶ σ’ Ἄμαστρα, κοκκύμελα νὰ φέρτς με γιατρικόν, νὰ γίνουμαι καλά».
Ὁ ποπᾶς ἐπίστεψεν ’ς σὰ λόγι͜α τ’ς κι’ ἐπῆρεν τὴν στράταν νὰ πάγῃ φέρ’ τὸ γιατρικόν. ’Σ σὴν στράταν ἐπέντεσεν εἴναν δα̤βάτεν. Ἐκεῖνος ἐφίλεσεν τὸ χ̌έρ’ν ἀτ’ κι’ ἐρώτεσεν ἀτόν :—«Μέρ’ πᾶς, δέσκαλε, νὰ ἔχω τὴν εὐχ̌ή σ’»;—«Μέρ’ νὰ πάγω, εὐλογημένε, εἶπεν ὁ ποπᾶς, ἡ ποπαδία ἔν’ βαρέα ἄρρωστος καὶ εἶπε με νὰ πάγω ’ς σὰ σύργανα, ’ς σὰ ’μύγδαλα καὶ σ’ Ἄμαστρα, κοκκύμελα νὰ φέρ’ ἀτὲν γιατρικόν, νὰ γίνεται καλά».
Ὁ δα̤βάτες ἐγέλασεν. Ἐγροίκ’σεν τὴν διαβολσύνα̤ν τῆ ποπαδίας καὶ εἶπεν ἀτόν : —«Δέσκαλε, ἀτὸ τὸ μέρος τὸ είπε ‘σε ἡ ποπαδία, ἔν’ τὸ πᾶν’ κι’ ἄλλο ’κ̌ι κλώσκουνταν. Ἐσὺ πῶς θὰ πᾶς ἐκεῖ ;» Ὁ ποπᾶς ἔρθεν κι’ ἐπέμ’νεν. ’Ατὸ καμμίαν ’κ̌ ἔμευεν ἀτο.Γιὰ τ’ ἀτό, ’κ̌ι ἐπίστεψεν ’ς σὰ λόγια τ’. Ὁ δεβάτες πὰ εἶπεν ἀτόν : —«Δέσκale, νὰ ἔχω τὴν εὐχ̌ή σ’, ἔλα νὰ βάλωμε γάβλ’.Θὰ βάλω σε ’ς ἕναν σακκὶν καὶ θὰ πᾶμε ’ς σ’ ὀσπίτι σ’. Ἐκεῖ θὰ ἑλέπ’ς τὴν ποπαδίαν νὰ χορεύ’ μὲ τὸν ἄλλον τὸν ποπᾶν. Ἂν εἶναι ἄμον τὸ λέγ’ ἀτά, θὰ δεῖς με τὸ κόκκινον τὸ βοῦδ’ καὶ τὴν ζερταβὰν τὴν γούναν».
Ὁ ποπᾶς ἐσυμφώνεσεν. Ἐσέβεν ’ς σὸ σακκὶν καὶ ὁ δεβάτες ἐπῆγεν ἀτὸν ’ς σ’ ὠμὶν ἀτ’ κι’ ἐπῆγαν ἐταένεψαν ’ς σῆ Поπᾶ τ’ ὀσπίτ’. Ἐκεῖ ντὸ τεροῦν; ‘Η ποπαδία μὲ τὸν ἄλλον τὸν ποπᾶν χορεύ’νε καὶ τραγωδοῦνε καὶ οὐνειδίζ’νε τὸν ποπᾶν, ποῖ τρέχ’ ’ς σὰ σύργανα, τὰ ’μύγδαλα καὶ σ’ Ἄμαστρα, κοκκύμελα νὰ φέρ’ γιατρικὸν τὴν ποπαδίαν. Ὁ δα̤βάτες ἐφέκεν τὸ σακκὶν ὀλίγον ἀνοιξτόν, νὰ ἑλέπ’ ὁ ποπᾶς ντὸ γίνεται ’ς σ’ ὀσπίτ’ν ἀτ’. Κι’ ἐπεκεῖ, ἄμον γυρευός, ἐψαλέφεσεν ὀλίγον ψωμίν. ‘Η ποπαδία ἐπῆγεν νὰ φέρ’ ἀτὸν ἐλεημοσύνην. ‘Ατότες ἀτὸς ἐσέβεν ’ς σὸν χορὸν μὲ τὸν ποπᾶν, τῆ ποπαδίας τὸν τσούλον, κι’ ἐρχίνεσεν να τραγῳδῇ :
«Σακκούλι μ’ παρασάκκουλον, τζιουβάλιν τρυπεμένον,
θὰ δεῖς τὸ κόκκινον τὸ βοῦδ’, τὴν ζερταβὰν τὴν γούναν».
Ὁ ποπᾶς, θυμωμένος, ἐσ’κῶθεν κι’ ἐλάγγγεψεν ἂς σὸ σακκίν. ”Αλλος ὁ ποπᾶς ἄμον τὸ εἶδεν ἀτόν, ἐφογέθεν καὶ ἔφυγεν. Ἡ ποπαδία ἐσ̌άσ̌εψεν κι’ ἐτέρ’νεν. Ὁ ποπᾶς ἔρπαξεν τὴν ποπαδίαν κι’ ἐκουβάλεσεν ἀτὲν ’ς ἕναν κρεμόν, νὰ κυλίζ’ ἀτὲν ἐκεκά. Ἡ ποπαδία ἐτρόμαξεν. Κλαίει καὶ παρακαλεῖ τὸν ποπᾶν. Ἐτέρεσεν δὲν ’κ̌ι γίνεται,ἔκλωσεν ἀ ’ς σὴν διαβολοσύνα̤ν καὶ λέει τὸν ποπᾶν—«Πόπα, ἂς τὸ θὰ σκοτώντς με, στὰ ἂς δίγω σε τ’ ἀνοιγάρα̤ τ’ ὀσπιτὶ κι’ ἐπεκεῖ σκότωσο με». Κι’ ἑτοιμάεν νὰ κουντᾶ τὸν ποπᾶν καὶ ρούζ’ ἂτὸν ’ς σὸν κρεμόν. Ὁ ποπᾶς ἐγροίκ’σεν τὴν διαβολοσύνα̤ν τῆ ποπαδίας, ἐκούντεσεν ἀτέν ’ς σὸν κρεμὸν καὶ εἶπεν: «’Ἀρ’ δέβα, ἄμε χάθ’, καὶ τ’ ἀνοιγάρα̤ πὰ ἔπαρ’τα μετ’ ἐσέν».
Παντελής Η. Μελανοφρύδης Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι

Η ποπαδία - Απὸ τὰ παραμύθια του Πόντου του κ. Παντελή Η. Μελανοφρύδη - Πηγή: Ποντιακή Εστία 1963 

(Σημείωση: Έχει διατηρηθεί ο αρχικός τύπος γραφής και σύνταξης / στην καθαρρεύουσα και στο πολυτονικό).

Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com