Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Κάβζας (Χάβζας) Πολίχνη της Αμάσειας του Πόντου

Από τη Δεσπότ' το Τσιφλίκ'

Το χωρίον εμουν, τη Δεσπότ' το τσιφλίκ' έτον ας σην Κάβζαν δύμπσ' χιλιόμετρα μακρά. Έτον ας σην Πάφρας μερέαν. Είχεν ογδόντα οσπίτια. Είχεν σχολείον με έναν δάσκαλον.

Τα τελευταία χρόνια δέσκαλος έτον ο δεξάμενο μ'. Απάν - αφκά τη σχολεί' τα μωρά έταν τριάντα. Είχεν καλόν εγκλεσίαν έτον καθαρόν, Τούρκ'ς 'κ' είχεν. Ολόερα χωρία Ελλενικά έταν το Χατζη-τιατιά, Ίσ-κοϊν, Κοστρίμπ', Αρμουτλού. Τα τουρκικά έταν κι άλλο χαμελά ΄ς σον κάμπον: το Σούχταβουρτζουχ, Ορταχλάρ. Το χωρίον εμουν είχεν παραγωγή κοκκία, κουρθάρια, τζαβτάρια, λαζούδια.Βίον είχεν πολλά. Εμείς οι Λαζάντ' είχαμε πρόγατα πεντακόσια, αιϊδια τετρακόσια, σκυλία να έραζ'ν ατα, τέσσερα πέντε..Χαϊβάνια τρανά είχαμε τρία ζευγάρια κομεσόβουδια, τ' εγόσευαμε. Και Γαράσαρια αγελάδια είχαμε δύο. Εγώ μικρός έμ'νε και εκάθουμ'νε με τοι τρανούς και εφουκρούμ'νε ντο έλεγαν. Τ' άλλ' τα μωρά εχάτευαν ατα, έτανε πιο ιτρανά, ιραχάτια 'κ' έστεκανε. Εγώ εκάθουμ'νε ιραχάτια και έφην'ναν εμε και έκουγα. Εκείν' οι γεροντάδες, έκουγα, έλεγαν «Ορωμαίοι ευρέθαν απέσ' 'ς ση Μεγαλέξανδρονος τον καιρόν». Ο πάππο μ' έρθεν ατουκέσ' 'ς Γάβζας τα χωρία ας σο Σαμψόν κέσ'. Όλον το χωρίον απάν-αφκά ας σο Σαμψόν μερέαν έρθαν. 

Τραγούδι
Μπέν μπίρ Κόρογλου ίμ', ταγτά κιζέριμ, εσέν ερουζκελντέν σιλέϊ σεζέριμ.
Ατό ετραγώδ'να 'το πολλά και εκόλλτσαν έμε «Κόρογλου»
Ας λέγω και άλλο τραγωδία:
Από πέραν έρχεται, φανέλαν φορεμέντσα, έκαψεν και-ν εμάντσε με, τη σκύλλ αφορισμέντσα.
Κόρογλης - (Αλέξανδρος Λαζίδης - Γενν, 1909)

Ποντι(α)κή  Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com