Πόλεις Περιοχές - 10ο Μέρος: Σταυρίν, Μούζενα, Πάς (κυρίως) Μούζενα
Το Σταυρίν. Περί του Σταυρίν διαβάστε περισσότερα σε παλαιότερή μου ανάρτηση με τίτλο
Το Σταυρίν της επαρχίας Χαλδίας του Πόντου - Το Σταυρίν του Πόντου -Λαϊκά άσματα και χοροί Περί του Σταυρίν διαβάστε περισσότερα σε παλαιότερή μου ανάρτηση με τίτλο Γεωγραφικόν & Ιστορικόν Λεξικόν Επαρχίας Χαλδίας Πόντου Σταυρίν, Σπεντάμ, Στρέν, Στύλος
Η Μούζενα
Μία από τις περιφέρειες της επαρχίας Χαλδίας η οποία υπαγόταν στην υποδιοίκηση Τορούλ. Βρισκόταν πέρα από τον Κάνιν ποταμό μεταξύ των χωρίων Δεμιρτζηκιόη, Σταυρίου, Μανδρίων και πολύ κοντά σε ένα ποτάμι που ο οποίος χυνόταν στον ποταμό της Κρώμνης. Η Μούζενα αποτελείτο από 10 ορεινά χωριά, οι κάτοικοι των οποίων ασχολούνταν με την γεωργία και τη κτηνοτροφία. Τα χωριά αυτά είναι:
1. Κυρίως Μούζενα (Πάς̆ Μούζενα)
2. Τσιμερά
3. Ωραιόκαστρον (Χάτσ)
4. Άγιος Φωκάς
5. Σίσ̆ι͜α
6. Παλλαδάντων
7. Αγρίδ
8. Λωρία
9. Μασούρα
10. Χάραβα (Κινέη)
Στο κέντρο αυτών των χωριών υπήρχε η Ιερά Μονή του Αγίου Γεωργίου του Ζαντού ή Λερμούχου με 15 καλογριές. Στη Μούζενα, μετά την Άλωση κατέφυγε και διεσώθη για κάποιο χρονικό διάστημα η Άννα, θυγατέρα του τελευταίου Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Δαυίδ του Κομνηνού, ακολουθούμενη από τις οικογένειες πολλών ευγενών. Κατά τον Σάβ. Ιωαννίδη (Ιστορία και Στατιστική Τραπεζούντος σελ.124), οι κάτοικοι της Μούζενας έχουν καταγωγή ευγενών, πράγμα που αποδεικνύεται από διπλώματα αρχαίων οικογενειακών εγγράφων και των διϊσχυρισμών των κατοίκων. Μία από αυτές τις οικογένειες είναι αυτή που αργότερα μετανάστευσε στην Αργυρούπολη, η πολύκλαδος οικογένεια των Μουζενίδων η οποία διέπρεψε στο εμπόριο στην Αργυρούπολη, τη Θεοδοσιούπολη, την Τραπεζούντα και την Κωνσταντινούπολη. Η οικογένεια των Μουζενίδων πρωτοστάτησε ευφήμως στην καλή κατεύθυνση των πραγμάτων και της πνευματικής κινήσεως στην Μητρόπολη Χαλδίας. Δείτε ένα σχετικό βίντεο για την Μούζενα του Πόντου Η Μούζενα της Χαλδίας του Πόντου
Η Κυρίως Μούζενα (Πάς̆ Μούζενα)
Το ψηλότερο χωριό της Μούζενας με 50 ελληνικές οικογένειες και ιερό ναό προς τιμή του Αγίου Ιωάννη. Πατρίδα του Θερειάνου ο οποίος αποθανατίστηκε στα αρχαία δημοτικά τραγούδια, αλλά και του επισκόπου Αριστείας †Ιεροθέου Παπαχιστοδουλίδου ο οποίος από θαύμα σώθηκε από τα δήθεν ανεξάρτητα δικαστήρια (του αίσχους) της Αμάσειας. Οι τρείς ενορίες των Μαντρίων (Μούζενας- Χαλδίας)
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com