Ομάδα Ελλήνων Κρωμναίων σε κυνήγι στην λίμνη του Αγίου Παύλου - Κρώμνη 1905.
Ομάδα Ελλήνων Κρωμναίων σε κυνήγι στην λίμνη του Αγίου Παύλου - Κρώμνη 1905. Η επεξεργασμένη και επιχρωματισμένη ψηφιακά αυτή ιστορική φωτογραφία του 1905 αποτυπώνει μια ομάδα Ελλήνων του Πόντου σε εξόρμηση στη λίμνη του Αγίου Παύλου.
• Ενδυμασία & Αρματωσιά: Οι άνδρες (έφιπποι και καθιστοί) φορούν την παραδοσιακή αστική και ορεινή ενδυμασία των αρχών του 20ου αιώνα (σακάκια, φέσια και καπέλα της εποχής «τραγιάσκες») ενώ κρατούν τουφέκια, επιβεβαιώνοντας την αφορμή της εξόρμησης για κυνήγι.
• Πολιτισμική Πινελιά: Στο κέντρο της σύνθεσης ξεχωρίζει ένας άνδρας που κρατά ποντιακή λύρα (κεμεντζέ). Η λεπτομέρεια αυτή δείχνει πως οι εξορμήσεις στη φύση συνδυάζονταν πάντα με το τραγούδι, την συντροφικότητα και το λαϊκό γλέντι.
Η Λίμνη του Αγίου Παύλου (Αϊ-Παύλου)΄Εκδρομείς στην λίμνη του Αγίου Παύλου - Κρώμνη 1910
• Τοποθεσία: Βρίσκεται στα αλπικά υψίπεδα της περιοχής της Κρώμνης στον ανατολικό Πόντο, σε μεγάλο υψόμετρο. Η λίμνη του Αγίου Παύλου στην περιοχή της ιστορικής Κρώμνης στον Πόντο (συγκεκριμένα κοντά στη Ζύγανα / Torul) βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 2.025 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, με τις πηγές να καταγράφουν τιμές που κυμαίνονται από 1.700 έως 2.050 μέτρα. Από τα ύδατα της λίμνης του Αγίου Παύλου σχηματιζόταν το ποτάμι των Λιβαδίων. Πρόκειται για μια αλπική, ορεινή λίμνη σε μια περιοχή με εξαιρετικό, αλλά τραχύ ορεινό κλίμα.
• Σημασία: Αποτελούσε αγαπημένο τόπο αναψυχής, περιπάτου και κυνηγιού για τους κατοίκους της Κρώμνης κατά τους θερινούς μήνες, καθώς και πέρασμα για τους κτηνοτρόφους της περιοχής.
Η Ιστορική Κρώμνη του Πόντου. Γεωγραφία & Διάρθρωση: Η Κρώμνη ήταν μια ορεινή ελληνική περιοχή της επαρχίας Χαλδίας στον Πόντο (νοτιοανατολικά της Τραπεζούντας). Αποτελούνταν από 15 ξεχωριστές ενορίες/μαχαλάδες. Η Κρώμνη δεν είχε την μορφή μιας ενιαίας πόλης, αλλά αποτελούνταν από διάσπαρτους οικισμούς (ενορίες) που πήραν τα ονόματά τους κυρίως από τις μεγάλες οικογένειες που τις αποίκισαν. Οι κυριότερες ενορίες ήταν: Κρώμνη Πόντου (Korom Korum Trabzon) Ιστορία Λαογραφία Πολιτισμός. Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Θρύλοι, Παραδόσεις, Χοροί, Πρόσωπα.
1. Σιαμανάντων: Η μεγαλύτερη και πιο κεντρική ενορία της Κρώμνης.
2. Φραγκάντων: Μεγάλη ενορία στα βορειοανατολικά, που περιλάμβανε τις συνοικίες Στεφανάντων, Κουτζουράντων, κ.ά..
3. Γλούβενα: Διαιρούνταν σε Άνω και Κάτω Γλούβενα, στα δυτικά των Σιαμανάντων.
4. Αληθινός: Μεγάλη ενορία χτισμένη ψηλά σε πλαγιά.
5. Μαντζάντων, Μόχωρα, Σαράντων, και Αε-Ζαχαρέας: Μερικές ακόμη από τις συνολικά 12-15 ενορίες της περιοχής.
6. Ζεμπερέκια & Σιαϊνάντων: Μικρότερες ενορίες που βρίσκονταν χαμηλότερα, κοντά στο ποτάμι
Οι Κρυπτοχριστιανοί: Υπήρξε το σημαντικότερο προπύργιο των Κρυπτοχριστιανών (Κλωστών) του Πόντου. Για αιώνες οι κάτοικοι διατηρούσαν εξωτερικά μουσουλμανικά ονόματα, αλλά εσωτερικά παρέμεναν χριστιανοί, αποκαλύπτοντας φανερά την πίστη τους μετά το διάταγμα του Χατ-ι Χουμαγιούν το 1856.
Ακμή & Εκρίζωση: Η Κρώμνη διατήρησε υψηλό επίπεδο παιδείας με αξιόλογα σχολεία και εκκλησίες. Η ζωή στην περιοχή τερματίστηκε απότομα με τις διώξεις, τη Γενοκτονία και την υποχρεωτική Ανταλλαγή Πληθυσμών το 1922–1923, όταν οι Κρωμναίοι ξεριζώθηκαν και εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα. Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com