H Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας ήταν ένα από τα ανεξάρτητα κρατίδια που προέκυψαν μετά την προσωρινή διάλυση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας από την Τέταρτη Σταυροφορία το 1204. Μπορεί να ειπωθεί ότι ήταν η διάδοχη κατάσταση της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας μετά την κατάλυση από τους Σταυροφόρους.
Το παλάτι των Μεγάλων Κομνηνών βρίσκεται στην ακρόπολη της Τραπεζούντας. Η απουσία συστηματικής ανασκαφικής έρευνας δεν επιτρέπει τη διατύπωση ασφαλών πορισμάτων για το χώρο.
Η άνθηση της πολιτιστικής ζωής στην Τραπεζούντα των Μεγαλοκομνηνών έχει συνδεθεί με τα ονόματα σπουδαίων αυτοκρατόρων, αλλά και με τον οικονομικό και εμπορικό ρόλο της πόλης, που στο πέρασμα του χρόνου αποδείχτηκε σημαντικός.
Ο Αλέξιος Α' Μέγας Κομνηνός (1182-1222) υπήρξε ο ιδρυτής της Αυτοκράτοριας της Τραπεζούντας από το 1204 ως το 1222. Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του βυζαντινού αξιωματούχου Μανουήλ Κομνηνού και της Ρουσουδάν , κόρης του βασιλιά της Γεωργίας Γεώργιου Γ'.
Ο Ανδρόνικος Γίδος (ή Γίδων ) υπήρξε Αυτοκράτορας της Τραπεζούντας (1222 - 1235). Διαδέχτηκε τον πεθερό του Αλέξιο Α' , τον ιδρυτή της Αυτοκρατορίας, ως κηδεμόνας του νεαρού γιου του Ιωάννη Α' Αξούχου.
Ο Ιωάννης Μέγας Κομνηνός ο αξούχος υπήρξε Αυτοκράτορας της Τραπεζούντας από το 1235 ως το 1238. Ήταν ο μεγαλύτερος γιος του ιδρυτή της Αυτοκρατορίας Αλέξιου Α' και της Θεοδώρας αξούχινας. Διαδέχτηκε στον θρόνο τον θείο του Ανδρόνικο Α'.