Ο τονανμάς (πυροβολισμοί-ομοβροντίες) - Σημειώματα από την Κρηνίτα και τόν Όφιν, του κ. Δ. Χατζή Ιωαννίδη.
Ἡ ἀγάπη τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὰ κοινὰ ὅπλα εἶναι γενικὴ καὶ πασίγνωστη ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων. Τὴν ἐκδήλωσιν πάσης φύσεως χαρᾶς καὶ εὐθυμίας, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ τραγούδι καὶ τὸ χορό, τὴν ἐπλαισίωναν οἱ πατέρες μας καὶ μετὰ τὸν ἦχο τῶν πυροβολισμών.

«Ζῇ Βασίλειος καὶ θανὼν ἐν Κυρίῳ»
Ἕναν καιρὸν ἐξῆνεν ’ς ἕναν χωρίον εἶνας ποπᾶς μὲ τὴν ποπαδίαν ἀτ’. Ὁ ποπᾶς ἐγάπανεν πολλὰ τὴν ποπαδίαν κι’ ἐποῖνεν οὖλλα τὰ κέφι͜α τ’ς, ἄμαν ἡ ποπαδία ὁ νοῦς ἀτ’ς ἔξ’ ἔτον, ἐγάπανεν εἴναν ἄλλον ποπᾶν.
Ένα απο τα χωριά της Κεπέκλησες ήτο και το Κόζπικι. Αποτελείτο απο πολλούς αμιγείς Ελληνικούς Συνοικισμούς, απέχοντας 10 λεπτά έως μια ώρα σχεδόν, μεταξύ τους.
’Σ σα 1900 τη χρονίας, χορτοθερί, έστειλεν ο πάπο μ’ ας σο Παιπούρτ τον ’Ιμπραΐμ αγάν, έναν γιοσμαν κατουρτσήν, παλαιον ναμλην κοντραπαντζήν, να παίρ’ την σχωρεμέντσαν την θεία μ’ την ’Αννίκαν, την σχωρεμέντσαν την μάνα μ’ κι’ εμεν και να φέρ’ μας εκει.
Η Κρώμ έν έναν έμορφον μέρος, κείται υψηλά, εθαρείς καί θά κολλίεται σόν ουρανόν κι’ άν’. Κι’ απ’ όπου μερέαν θέλτς ν’ εμπαίντς απέσ’· όλον καί ελέπ’ς εμορφιάδας.