Εκπαίδευση – Σχολεία. Μετά την καταστροφή της Μονής, ως ο πρώτος έγγαμος δάσκαλος/μορφωμένος αναφέρεται ο ιερέας παπά Νικόλας, γιος του παπά Γεωργίου, το γένος Σαχίνη (Κεσ̌ίσογλου).
ΠΟΤΑΜΙΑ - ΡΥΑΚΙΑ / ΠΗΓΕΣ - ΒΡΥΣΕΣ. Ένα και μόνο ποτάμι υπάρχει στην περιοχή, ο ορμητικός Σταῦρις (μεταγενέστερη ονομασία, συγκρίνετε με το Κάνις), που έχει τις πηγές του από το Κουλάτ-ντάγ και το Αεσέρ.
ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ. Το Σταυρί είναι ορεινή περιοχή, που βρίσκεται σε υψόμετρο πάνω από 1500 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.
Το πέραν – πέραν κάθεται, αγρέλαφον,
το πέραν κατηβαίνει για πέει ‘με γιατί; Αγρέλαφον.
Αδά ‘ς σον κόσμον αγαπώ - Τραγουδά ο Στάθης Ευσταθιάδης - Παίζει λύρα ο Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης.
Η Τρυγόνα ‘ς σο ραχ̌ίν - Τραγουδά ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης - Παίζει λύρα ο Γεωργούλης Κουγιουμτζίδης - Το ηχητικό ντοκουμέντο είναι από το αρχείο των Ραδιοφωνικών Εκπομπών του Φάρου Ποντίων Θεσσαλονίκη (Στάθη Ευσταθιάδη) με τίτλο «Ποντιακοί Αντίλαλοι» στην Εθνική Ραδιοφωνία Θεσσαλονίκης.