Μια σελίδα από την ζωή των Κρωμναίων Κρυπτοχριστιανών του κ. Ηρακλή Τάντου
Ὅταν, μετὰ τὸν Κριμαϊκὸν πόλεμον, ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν τὸ Χάττι Χουμαγιούν, δηλαδὴ ἡ διακήρυξις τῆς ’Οθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας περὶ ἰσότητος καὶ ἀνεξιθρησκείας, τὸ 1856–1857, ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς τῶν Κρυπτοχριστιανῶν του Πόντου, Κρωμναίων κατὰ κύριον λόγον, παρουσιάσθησαν ἐνώπιον τοῦ Νομάρχου Τραπεζοῦντος, καὶ ἀπεκάλυψαν καὶ ὡμολόγησαν εὐθαρσῶς ὅτι εἶναι χριστιανοὶ ἐν τῷ κρυπτῷ καὶ Ἕλληνες στὴν ’Εθνότητα.

Τη Γούτσερες (Γούτσ̌ερες) ο Αγιώργης – Θρύλοι και γεγονότα, του κ. Ιωακείμ Σαλτσή
Το Σοούκ Σού (Κρυονέρι) της Τραπεζούντας του Πόντου
’Σ σὰ ὀχτὼ τῆ Σταυρίτα ἔτον τὸ πανηγύρ’ τῆ Παναγίας τῆ Μαντζιάντων καὶ τῆ Παναγίας τῆ Μόχωρας. Κάθαν χρόνον ἐποῖναν τρανὰ ἑτοιμασέας καὶ ἐπολέμαναν πὼς νὰ διαβαίν’ ἕνας τὸν ἄλλον ’ς σὰ καντίλκετζεσία, ’ς σὰ χορόντας καὶ ’ς σὰ μουχαπέτα̤.
Η Κηδεία στην Σάντα (Σαντά) - Λαογραφικά Πόντου του κ. Στάθη Αθανασιάδη (Γεροστάθη)
Παρακαμίν' - Τζάχ και κατωθύρ' - Τα δύο ιερά μέρη της οικίας στον Πόντο του κ. Παντελή Η. Μελανοφρύδη