Τα τέλη του 19ου και οι αρχές του 20ου αιώνα στον Πόντο υπήρξαν εποχές που έμελλε να σηματοδοτήσουν σαφείς και δραστικές αλλαγές. Αλλαγές που θα μπορούσαν να οριστούν ως απαραίτητες για την συμπόρευση των Ελλήνων του Πόντου με τον υπόλοιπο πολιτισμένο κόσμο της Ευρώπης, της Ελλάδας και της Ρωσίας.

Μίαν, ένας τούρκος επάϊνε σ’ ένα ρωμέϊκο σπίτι. Εγνώριζεν το σααπήν ατου και πάντα επάϊνεν εκεί. Σ’ εκείνο το σπίτι είχαν και εικόνες. Ο τούρκον εθώρεινεν ατα και ερώτανε: Ατά τι είναι; Ο σααπήν του σπιτίου πάλι ελέϊνεν ατόνα : Αβούτο εν’ ο Χριστό, εκείνο έν’ η Παναϊα.

Επάλαιβανε κάτι παιδία τς εγκλεσίας τον αυλόϋρο κι έναν παιδί όλο ενικίουτουνε. Και είπε: Αϊ-Γιώργη μου, ας νικώ και να φτάω σ’ ένα σφογγάτο. Καθώς εδίβεν επάλαιψεν πάλιν, ενίκησε.

Κρύα νερά τρεχούμενα ποτάμ͜ια που θα πάτε ;
αν πάτε σο μικρόν τ’ αρνί μ’ να μου το χαιρετάτε.

Του Τοπάλ’. Τουρκική έπαυλις από το 1830, κοντά στην Αργυρούπολη και πίσω από την έπαυλη Καστέλλι των Μολυβδάδων, με πολλά κατεστραμμένα παρεκκλήσια.