Συνέχεια απο το προηγούμενο μέρος.  Ούτω δια της συνδρομής αυτών, εις την συνοικίαν Πίκε ανηγέρθη ο μεγαλοπρεπής ναός του Αγίου Γεωργίου με δύο ιερείς και παραπλεύρως αυτού διώροφος εξατάξιος σχολή με δύο διδασκάλους, εις τον πέραν μαχαλά, που συνεδέετο μετά των άλλων συνοικιών δια λιθίνης τοξοειδούς γεφύρας, κάτωθεν της οποίας εσχηματίζετο από τα νερά του ποταμού αρκετά μεγάλη λίμνη, όπου ελούοντο και ολίγον παρακάτω της οποίας υπήρχον οι υδρόμυλοι του Τσαραμάνωνος, ο ευπρεπής ναός της Παναγίας.

Εις την Υποδιοίκησιν της Κερασούντος υπήγοντο οι κωμοπόλεις Γιόλ-αγήζ της οποίας οι κάτοικοι ανήρχοντο εις 2000, εκ των οποίων οι 500 ήταν τούρκοι και 1500 Έλληνες, οίτινες είχον 2 εκκλησίας και ένα σχολείον. 

Γλώσσα, ήθη και έθιμα των Ελλήνων της Κερασούντας του Πόντου

Οι κάτοικοι της Κερασούντος ησχολούντο με την ναυτιλίαν, με την βιοτεχνίαν και ιδίως με το εμπόριον, ανάλογα δε με τον πληθυσμό της, κατείχε τα σκήπτρα του πλούτου με τους μεγάλους επιχειρηματίας, κτηματίας, Τραπεζιτικούς και γενικού εμπορίου.

Ὁ γάϊδαρον ἐσπούντσεψεν κ’ ἔξ̌υγαν τὰ κοκκία,
ὁ κύρη μ’ κλαίει τὸ γάϊδαρον κ’ ἡ μάννα μ’ τὰ κοκκία.