Το Σταυρί (Σταυρίν) της Χαλδίας του Πόντου, ένα μνημειώδες έργο του κ. Δημητρίου Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτου). Φιλοπρόοδος Σύνδεσμος «Ομόνοια» - Επαγγέλματα – Επίδοση των κατοίκων - Μορφωμένοι – Λόγιοι - Χαρακτήρας των κατοίκων - Ευεργέτες – Δωρητές
Φιλοπρόοδος Σύνδεσμος «Ομόνοια». Η πρώτη σύσκεψη για την ίδρυση αγαθοεργού οργανισμού πραγματοποιήθηκε το 1893. Σε αυτήν έλαβαν μέρος ο Αρχιμανδρίτης παπά Κωνσταντίνος και ο Χατζή Παναγιώτης Ασσερής ως αντιπρόσωποι της ενορίας Μονοβάντων, ο παπά Μωϋσής Μισαηλίδης ως αντιπρόσωπος της Απανωχώρ, ο Ιωάννης Δ. Παπαδόπουλος ως αντιπρόσωπος της Μαχαλάς, καθώς και ο Αναστάσιος Φελεκίδης και ο παπά Γεώργιος Παπαδόπουλος ως αντιπρόσωποι της ενορίας Αφκατωχώρ.

Διοικητικές Αρχές. Το Σταυρί, μετά την κατάλυση της διοίκησης των ντερέ-μπέηδων, υπήχθη διοικητικά στην υποδιοίκηση Τορούλ (Δορύλης).
Εκπαίδευση – Σχολεία.
ΠΟΤΑΜΙΑ - ΡΥΑΚΙΑ / ΠΗΓΕΣ - ΒΡΥΣΕΣ.
ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ.
Το πέραν – πέραν κάθεται, αγρέλαφον,