Το χωρίον Έσολα της Νικοπόλεως του Πόντου
Το μικρό χωριό Έσολα βρισκόταν ανατολικά της Νικοπόλεως σε απόσταση 26 χιλιομέτρων με σύνορα προς τα ανατολικά το δάσος Γαβαχλή, δυτικά το Γαλατζούχ, στα βόρεια το βράχο του Αγίου Γεωργίου και στα νότια το Αλησάρ.

Η Μπάλτζανα ήταν μια από τις μεγαλύτερες κοινότητες της επαρχίας Κολωνίας και έλαβε την ονομασία αυτή από το μπάλ και τζάν (λέξεις τούρκικες) που σημαίνουν ψυχομέλι, διότι κατά την παράδοση οι πρώτοι οικιστές βρήκαν σε κοιλώματα δέντρων άφθονο μέλι και σμήνη μελισσών, τις οποίες περισυνέλλεξαν μέσα σε κυψέλες και έκτοτε η μελισσοκομία αποτελούσε απασχόληση μερικών από τους κατοίκους της.
Την ημέρα αυτή (της Αναλήψεως του Κυρίου) τέλειωναν πια οι γιορτές, οι τελετές και τα παιχνίδια του Πάσχα. Άρχιζαν πανηγυρικά και ομαδικά τα μπάνια στη θάλασσα «Το λούσιμον σην θάλασσαν». Όλη η παραλία γέμιζε από κολυμβητές απ’ άκρη σ’ άκρη. 
