Μαθητές της πρώτης τάξης Γυμνασίου του Φροντιστηρίου Αργυρούπολης (Gumushane / Κιμισχανάς) του Πόντου με τον δάσκαλο τους στις αρχές του 1900
Μαθητές της πρώτης τάξης Γυμνασίου του Φροντιστηρίου Αργυρούπολης (Gumushane / Κιμισχανάς) του Πόντου με τον δάσκαλο τους στις αρχές του 1900.
Φωτογραφία των μαθητών της πρώτης Γυμνασίου του Φροντιστηρίου Αργυρουπόλεως. Εις το μέσον καθήμενος ο αείμνηστος καθηγητής Ανέστης Οικονομίδης. Πρώτη σειρά: Παπαδόπουλος Κωνσταντίνος (Αργυρούπολις), Ιγνατιάδης Χ. Γεώργιος (Άτρα), Πηλείδης Κωνσταντίνος (Αργυρούπολις), Ιωαννίδης Χ Τριαντάφυλλος (Χάρσερα), Τσογκάς Βασίλειος (Άτρα), Πολάτης Τιμολέων (Αργυρούπολις), Μιλλής Γεώργιος (Λερίν). Δεύτερη σειρά: Γαβριηλίδης Χ. Αρ. ((Λερίν), Στεφανίδης Αριστ. (Καρμούτ), Παπαδόπουλος Αν. (Αμπρίκ), Νικολαϊδης Νικ, (Αργυρούπολις), Ιορδανίδης Χ. Αν. (Χάκαξα), Μωυσίδης Αρ. (Τσολόχαινα), Νικολαϊδης Στυλιανός (Ταρσός). Τρίτη σειρά: Βαφειάδης Λάζαρος (Αργυρούπολις), Λουκάς Παναγιώτης (Αργυρούπολις), Κεφαλίδης Λαμπριανός (Αργυρούπολις), Χριστοφορίδης Χριστόφορος (Αργυρούπολις), Παπαδόπουλος Χ. Γ. (Χάκαξα), Μερτζανίδης Νικόλαος (Χάρσερα), Τεκτονίδης Σ. (Ραμανάντων). Το Φροντιστήριο Αργυρουπόλεως στον Πόντο υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά και πνευματικά ιδρύματα του Ελληνισμού της Ανατολής, λειτουργώντας ως "φάρος" παιδείας για περισσότερους από δύο αιώνες. Ιδρύθηκε το 1723 από τον Αρχιεπίσκοπο Χαλδίας Ιγνάτιο Σκρίβα. Η λειτουργία του υποστηρίχθηκε ηθικά και υλικά από τις τοπικές κοινότητες, τα μοναστήρια της περιοχής και κυρίως από τους εύπορους αρχιμεταλλουργούς της Αργυρούπολης, μιας πόλης με μεγάλη παράδοση στα μεταλλεία. Αρχικά λειτούργησε με την ονομασία «Σχολή Ελληνικών Μαθημάτων», έχοντας ως πρώτο δάσκαλο τον Θεόδωρο Παύλου Βυζάνο. Το Φροντιστήριο εξελίχθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια των ετών. Χαλδία - Αργυρούπολις Πόντου Gümüşhane (Πόλεις, Κωμοπόλεις, Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Πρόσωπα) Στην τελική του μορφή περιλάμβανε 11 τάξεις συνολικά: 5 τάξεις Δημοτικού, 3 τάξεις Ελληνικού Σχολείου (Σχολαρχείου) και 3 τάξεις Γυμνασίου. Από το 1873 προστέθηκε και το Παρθεναγωγείο, καθώς η παιδεία στον Πόντο θεωρούνταν κοινωνικό αγαθό τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες. Το Φροντιστήριον Αργυρουπόλεως αποτέλεσε φυτώριο δασκάλων, οι οποίοι μετά την αποφοίτησή τους στελέχωναν τα σχολεία σε ολόκληρη την ύπαιθρο του Πόντου. Στα μέσα του 19ου αιώνα (περίπου 1855-1860), υπό τη διεύθυνση του Γ. Κυριακίδη, το σχολείο αναβαθμίστηκε ριζικά. Καθιερώθηκαν νέες παιδαγωγικές μέθοδοι, σύγχρονο ωρολόγιο πρόγραμμα και εμπλουτίστηκε η βιβλιοθήκη του. Το 1879 αποπερατώθηκε ένα νέο, εμβληματικό διδακτήριο. Η ανέγερσή του χρηματοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τον Μητροπολίτη Χαλδίας Γερβάσιο Σουμελίδη, ο οποίος λέγεται ότι θυσίασε ιερά σκεύη της εκκλησίας για να εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους. Το Φροντιστήριο άρχισε να παρακμάζει μετά το 1914, λόγω των δύσκολων συνθηκών της εποχής (Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, διωγμοί κτλ). Έκλεισε οριστικά το 1922, κατά τον ξεριζωμό του Ελληνισμού από τον Πόντο. Μετά την καταστροφή, πολλοί Αργυρουπολίτες που εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα (όπως στη Νάουσα) μετέφεραν μαζί τους βιβλία και χειρόγραφα από τη βιβλιοθήκη του Φροντιστηρίου, διασώζοντας ένα μέρος της πνευματικής του κληρονομιάς. Ιστορία του Ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο - Μαθητές της πρώτης τάξης Γυμνασίου του Φροντιστηρίου Αργυρούπολης (Gumushane / Κιμισχανάς) του Πόντου με τον δάσκαλο τους στις αρχές του 1900 Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
