Το Τσόρουμ, είναι ο νομός, όπου βρίσκονται οι παγκοσμίως αρχαιολογικοί χώροι με ευρήματα του πολιτισμού των Χετταίων. Η ομώνυμη πρωτεύουσα του νομού, που στην αρχαιότητα ονομαζόταν Ίβορα και στα βυζαντινά έτη Ευχάϊτα, ποτέ δεν αποτέλεσε τόπο έλξης για το ελληνικό στοιχείο.

Ο όσιος Πατήρ ημών Ιουλιανός ο εν τω Ευφράτη ποταμώ εν ειρήνη τελειούται
«Εκ του παρατρέχοντος ως όναρ βίου
Ιουλιανός άσμενος παρατρέχει»

Η Θεοδοσιούπολις του Πόντου (Ερζερούμ τουρκιστί) ετυμολογείται ως ο "Τόπος (γη) των Ρωμιών" και αποτελεί πόλη - σύμβολο της γενοκτονίας των Ελλήνων και Αρμενίων χριστιανών της Ανατολίας, της Θράκης, του Πόντου και της Μικρασίας.

Μιαν ημέρα του Μαΐου κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, δυο ρασοφόροι πήγαιναν πεζοί επάνω στον δημόσιο δρόμο που διέσχιζε τα λεκανοπέδια του Αράξου ποταμού της Αρμενίας κοντά στα ρωσικά σύνορα. Νεαρός, σχεδόν αμούστακος προφανώς διάκος ο ένας, γέρος σεβάσμιος ο άλλος ο οποίος από το σταυρό και το εγκόλπιο που είχε κρεμασμένα στο λαιμό του φαινόταν πως ήταν Μητροπολίτης.

Το κάστρο της Άτρας βρισκόταν στα δυτικά του χωριού σε απόσταση δυο περίπου χιλιομέτρων, αριστερά της δημοσίας οδού της άγουσας προς την Άτρα και από εκεί προς την Αργυρούπολη, πλάτους τεσσάρων μέτρων η οποία ήταν πλακοστρωμένη από τα χρόνια των βυζαντινών.