Ο Σανταίος π. Πολύκαρπος Σουμελιώτης (1875–1957) ηγούμενος της Ιεράς Αυτοκρατορικής Βασιλικής και Πατριαρχιακής Μονής της Παναγίας Σουμελά

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Εκκλησιαστικά πρόσωπα

Ο Σανταίος π. Πολύκαρπος Σουμελιώτης (1875–1957) ηγούμενος της Ιεράς Αυτοκρατορικής Βασιλικής και Πατριαρχιακής Μονής της Παναγίας Σουμελά.

Εἰς ἕνα κελλὶ τῆς Λαυρεντιανῆς Μονῆς Δράμας ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνη ὁ πολιὸς ἡγούμενος αὐτῆς Πολύκαρπος Σουμελιώτης, τὴν νύκτα τῆς 30ῆς Νοεμβρίου 1957. Ὁ μεταστὰς κατήγετο ἐκ Σάντας ἐκ τῆς γνωστῆς οἰκογενείας τῶν Παρμαξοὺζ (Αδάκτυλοι). Καθ’ ὅλον τὸν βίον του ὑπηρέτησε τὴν ἐκκλησίαν ἡγουμενεύσας καὶ ἐν τῇ παλαιᾷ Μονῇ τῆς Παναγίας Σουμελά. Επὶ τριάκοντα ἔτη ὑπηρέτησες εἰς τὴν Λαυρεντιανὴν Μονὴν Δράμας εἰς τὸ προαύλιον τῆς ὁποίας καὶ ἐτάφη. Τὴν κηδείαν του παρηκολούθησε μέγα μέρος τῆς κοινωνίας της Δράμας καὶ ὅλοι οἱ Πόντιοι τῆς Νέας Κρώμνης μετὰ τοῦ συμπατριώτου του βουλευτοῦ κ. Κ. Λαμπριανίδη καὶ τῶν ἀνεψιῶν του ’Αναστασίου ’Αδακτύλου, καθηγητοῦ Γυμνασίου Δράμας, Κωνσταντίνου ’Αδακτύλου, πρώην Προέδρου Κοινότητος Κυργίων, ὡς καὶ τῶν θυγατέρων τοῦ ἀδελφοῦ του Χ”Ἰωάννου ’Α. ’Αδακτύλου. Αἰωνία του ἡ μνήμη. Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου

Ιστορική, Κοινωνιολογική και Λαογραφική Ανάλυση
Η Γέφυρα του Πόντου με τη Νέα Πατρίδα: Η μορφή του ηγουμένου Πολύκαρπου Σουμελιώτη ενσαρκώνει τη ζωντανή συνέχεια της ποντιακής μοναστικής παράδοσης. Ως πρώην ηγούμενος της ιστορικής Παναγίας Σουμελά στον Πόντο και μετέπειτα στυλοβάτης στη Λαυρεντιανή Μονή Δράμας, συμβολίζει το «μεταφύτευση» των ιερών κειμηλίων, της πίστης και της πνευματικότητας των προσφύγων στον ελλαδικό χώρο μετά την Ανταλλαγή Πληθυσμών. Ιερά Αυτοκρατορική και Πατριαρχική (Σταυροπηγιακή) Μονή της Παναγία Σουμελά 1910
Η Καταγωγή και η Κοινωνική Συνοχή: Η αναφορά στην καταγωγή του από τη θρυλική Σάντα (από την οικογένεια των Παρμαξούζ – Αδακτύλων) αναδεικνύει τους ισχυρούς δεσμούς αίματος και της τοπικής αλληλεγγύης που διατηρήθηκαν στην διασπορά. Στην κηδεία του, η μαζική παρουσία των Ποντίων της Νέας Κρώμνης, τοπικών αρχόντων, βουλευτών και εκπαιδευτικών αποτυπώνει την ιεραρχική δομή και την ισχυρή κοινωνική συνοχή της προσφυγικής κοινότητας, η οποία τιμούσε τους πνευματικούς της ηγέτες ως θεματοφύλακες της ταυτότητάς της.
Η Φωτογραφία: Η εικόνα απεικονίζει τον ηγούμενο Πολύκαρπο με τα παραδοσιακά μαύρα ράσα, το καλυμμαύχι και τον επιστήθιο του Σταυρό (τεκμήριο του ιερατικού του βαθμού του Αρχιμανδρίτου), στεκόμενο μπροστά απο την Ωραία Πύλη του τέμπλου ιερού Ναού. Η αυστηρή, ασκητική του φυσιογνωμία και η μακριά λευκή γενειάδα παραπέμπουν στους παλαιούς, λόγιους και ασκητικούς πατέρες της Ανατολής. Η αποτύπωσή του στον τύπο της εποχής λειτούργησε ως μνημόσυνο τιμής και ως πράξη διατήρησης της ιστορικής μνήμης για τους ξεριζωμένους Έλληνες του Πόντου. Σαντά (Σάντα - Dumanlı, Gümüşhane) Ιστορία Λαογραφία Πολιτισμός. Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Πρόσωπα.