Έκκλησις Γεωργίου Κανδηλάπτη (Κάνεως) για τους κίνδυνους απώλειας της ιστορίας και των εθνικών μας κειμηλίων
Αφότου κρίμασιν οις οίδεν Κύριος, εξεβλήθημεν των βωμών και εστιών ημών και εις τους κόλπους της μητρός Ελλάδος ως ανάπηροι περιεκλείσθημεν, έχομεν τα όμματα της διανοίας ημών εστραμμένα προς την γενέθλιαν γήν, τα ιερά εκείνα εδάφη μεθ’ ων σύνδεσμον ιερόν έχομεν διότι περικλείουσι τα οστά των γεννητόρων μας, ναούς, σηκούς, σεμνεία μουσών και πλείστα άλλα σεβάσματα.
Έκκλησις Γεωργίου Κανδηλάπτη Κάνεως για τον κίνδυνο εξαφάνισης των εθνικών μας ιστορικών και λαογραφικών κειμηλίων. Αλλά δεν είναι μόνο αυτά, είναι και αι απόρροιαι αυτών, αι αναμνήσεις, Αύται δια του χρόνου και του λόγου μεταδιδόμεναι ως παραδόσεις, κινδυνεύουσιν ημέραν παρ’ ημέραν να απολεσθώσιν διότι οι κατέχοντες αυτάς γέροντες, γραίαι, πρεσβύτεροι, αλληλοδιαδόχως αποχωρούσιν εις την αιωνιότητα και συναποφέρουσιν μεθ’ αυτών πλείστα άγραφα κείμενα της Ποντίου Ιστορίας και της καθόλου ζωής και ούτως ευρισκόμεθα προ προφανούς εθνικής ζημίας. Προς τον σκοπόν τούτον ποιώ έκκλησιν προς πάντα διανοούμενον Πόντιον, πονούντα και σεβόμενον τα πάτρια υπό εθνικής ανάγκης και ευγενούς υπερηφάνειας κινούμενος όπως πλησιάσει τους σεβάσμιους και πολυίδμονας γέροντας και υπακούσει δι ολίγων γλυκέων λέξεων το παρελθόν και διασκεδάζων την εκ του γήρατος βαρυθυμίαν των, ως και τας γρηάς, θα επιτύχη να αποκτήση ότι η μνήμη των συγκρατεί, έν άσμα, παροιμίας, αινίγματα, ευχάς, κατάρας, θρηνολογήματα, θρησκευτικάς παραδόσεις, ιστορίας, γεωγραφίαν, προλήψεις, ήθη, έθιμα. Ως και τα ευλαβώς εν τοις κιβωτίοις των εκ της πατρίδος προσκομισθέντα κέντημα, πόρπην, εικόνα, κόσμημα και ό,τι η λαογραφική επιστήμη επιζητεί. «Όστις γράφει ιστορίαν της πατρίδος του εκπληροί έν ιερόν χρέος προς αυτή». Είναι εθνική ζημία πάσα ολιγωρία ημών ως προς το κεφάλαιον τούτο. Εύχομαι αι ολίγαι αύται λέξεις να εύρωσιν απήχησιν εις τους φίλους λογίους του Πόντου.
Γεώργιος Θ. Κανδηλάπτης (Κάνις)
Λαογραφικά Σύμμεικτα Πόντου. Ήθη, έθιμα, Γλωσσικά Ιδιώματα, Παροιμίες, Θρύλοι & Παραδόσεις.
Έκκλησις Γεωργίου Κανδηλάπτη Κάνεως - Πηγή: Ποντιακή Εστία 1954 τεύχος 59-60
Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
