Σελίδες απο την Ιστορία της Οικογένειας Υψηλάντη Χρονικά του Πόντου Ιούνιος 1944
Είναι γνωστό εκ της ιστορίας ότι ο αγωνιστής Δημήτριος Υψηλάντης καταγόταν από μεγάλο και αρχαίο Τραπεζούντιο οίκο, ότι προπάππους του τις Κωνσταντίνος ονομαζόμενος είχε νυμφευθεί τη θυγατέρα του αυτοκράτορος της εν Τραπεζούντι Αυτοκρατορίας Εμμανουήλ Γ΄ το 1390,
ότι ο παππούς του Δημητρίου Αλέξανδρος και ο πατέρας του Κωνσταντίνος έγιναν ηγεμόνες της Βλαχίας και προστάτες των λογίων Ελλήνων στο Βουκουρέστι και αυτού μάλιστα του εθνικού μας ποιητού Ρήγα Φεραίου, ότι αργότερα ο παππούς του Αλέξανδρος εφονεύθη από τους τούρκους, ο δε αδελφός του Αλέξανδρος παράτησε βαθμούς και αξιώματα όσα είχε ως υπασπιστής του Τσάρου και έσπευσε να υπακούσει στη φωνή της πατρίδας και να αναλάβει τη διεύθυνση του αρχόμενου Μεγάλου υπέρ Ανεξαρτησίας Αγώνος ως γενικός Επίτροπος της αρχής, ότι επολέμησε γενναίως εν Δραγατσανίω, ότι ατύχησε και συλληφθείς από τους μισέλληνες Αυστριακούς κλείστηκε στις φυλακές του Μούγκατς, όθεν εξήλθεν συντετριμμένος στην υγεία του και ταχέως απέθανε. Σελίδες απο την Ιστορία της Οικογένειας Υψηλάντη Χρονικά του Πόντου Ιούνιος 1944. Επίσης είναι γνωστό ότι ο αείμνηστος Δημήτριος ήλθε εις την Πελοπόννησο την 20η Ιουνίου 1821 ως Αφέντης, δηλαδή ως αντιπρόσωπος του Γενικού Επιτρόπου της Αρχής, αδελφού του Αλεξάνδρου ότι ηξίωσε μεν να ανατεθεί σ’ αυτόν η γενική αρχηγία του πολέμου, αλλά όταν είδε ότι δεν τον έστεργαν σε τούτο οι διάφοροι Καπεταναίοι άφησε μεν πάσαν αξίωσιν κι έμεινε δε καθ’ όλο το διάστημα του αγώνος μαχόμενος στη γενναιότατα προς τον εχθρόν. Ευτύχησε να σώσει τους Μύλους τον Ιούνιο του 1825 και μετά από αυτούς το Ναύπλιον και να νικήσει τους τούρκους υπό τον Ασλάνμπεη εις την τελευταίαν μάχην του αγώνος τον Σεπτέμβριο του 1829. Ετελεύτησε δε στο Ναύπλιο τον Αύγουστο του 1832 ως μέλος της Διοικητικής Επιτροπής της Ελλάδος. Τότε η προσωρινή Ελληνική Κυβέρνηση ανήγγειλε δια επίσημων γραμμάτων τον θάνατο αυτού προς τη μητέρα του Ελισάβετ, η οποία, καθώς και η αδελφή του Μαρία κατά τας αρχάς του πολέμου, όχι μόνο όσα είχον χρήματα αλλά και τα πολύτιμα αυτών κοσμήματα προσέφεραν υπέρ του ιερού έργου του Αγώνος για την Ανεξαρτησίαν. Προς τα επίσημα γράμματα της κυβερνήσεως έγραψε η μητέρα αυτού την ακόλουθη επιστολή.
Προς τον εξοχότατο Πρόεδρο της Δ΄ κατά συνέχεια Εθνικής των Ελλήνων Συνελεύσεως κύριον Πανούτσον Νοταράν.
Η πατριώτης Ελισάβετ Κωνσταντίνου Υψηλάντη 1830, 3 Ιανουαρίου 1924 εν τη παρά τον Νίστρον Μεγάλη Κοσνίτση.
Όταν η πάσχουσα υπάρχουσα πατρίς επροσκάλεσε τα αληθή τέκνα της, οι υιοί μου κατά χρέος έτρεξαν αμέσως προς τη φωνή της. Χαίρουσα εις τα πατριωτικά των φρονήματα τους επρόπεμψα με τας ευχάς των αρχαίων Ελληνίδων. Εφύλαξαν τον λόγον των. Η τύχη του πολέμου εσεβάσθη τον πατριωτισμό των, αλλ’ επέπρωτο εις τους κόλπους της ειρήνης να στερηθώ πρότερον τον πρωτότοκον μου Αλέξανδρον τώρα προ ολίγου τον Δημήτριον μου, όστις κατά τούτο εστάθη ευτυχέστερος, ότι είδε στεφανωμένους τους αγώνας του με την Ανεξαρτησία της φίλης πατρίδος και ετάφη εις αυτήν διά την οποίαν δεν εφείσθη το αίμα του, από τους συναγωνιστάς ομογενείς του. Αυτό μόνον ημπόρεσε να επιθέσει μάλαγμα εις την πληγήν των μητρικών σπλάχνων μου, πληγήν βαθυτάτην με όλην την προς την γλυκυτάτην Πατρίδαν αφοσίωσίν μου. Είσθε κύριε πατήρ τέκνων και ελπίζω να μη με καταδικάσετε. Έτι μάλλον συνεισέφερε εις ανακούφισιν της κατωδύνου ψυχής μου η από 21 Αυγούστου του παρελθόντος έτους σημειουμένης προ ενός δε μόλις μηνός περιελθούσα εις χείρας μου επιστολή Σας βεβαιώσασα με ότι η αποβίωσης του φιλτάτου μου Δημητρίου επέσπασε την γενική συμπάθεια του έθνους. Είθε κάν η εκατόμβη αυτή των πρώτων μελών της οικογενειάς μου και τόσο ανδρείων ομογενών, γενομένη δεκτή εις τον θρόνον του υπέρτατου όντος, να φέρει την παύση των παρελθόντων δεινών και αρχήν ακαταπαύστου ευδαιμονίας της κοινής μητρός. Δι’ αυτήν χρεωστούν και τα λοιπά μέλη της οικογένειάς μου να θυσιάσωσιν την εσχάτην ρανίδα του αίματός των. Υμείς δε κύριε δεχόμενος την αισθητικωτάτην ευγνωμοσύνην μου δι’ όσα παραμυθητικά και πιστοποιητικά της αγαθής του έθνους διαθέσεως μ’ εγράψατε, εκφράσετε αυτήν και εις εκείνο εκ μέρους όλης της οικογένειας μου και ιδίως της υποσημειουμένης πατριώτιδος.
Ελισάβετ Υψηλάντη
Σελίδες απο την Ιστορία της Οικογένειας Υψηλάντη Χρονικά του Πόντου Ιούνιος 1944 - Η γνωστή ποντιακής καταγωγής λογία και ποιήτρια Μαρίκα Κ. Φιλιππίδη μας έστειλε από τη συλλογή της παλαιών εφημερίδων και περιοδικών το παρακάτω έγγραφο που αφορά στην οικογένεια Υψηλάντη, ξεσηκωμένο από το περιοδικό «Τα Πάτρια» της 08 Ιανουαρίου 1905 και που ευχαρίστως αναδημοσιεύουμε. Πηγή: Εκ της ανεκδότου συλλογής πολλών του αγώνος εγγράφων Ανδρέου Μάμουκα. Μαρίκα Κ. Φιλιππίδη.
Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
