Άκογλους Ξενοφών (1895-1961). Ο Λαογράφος, λογοτέχνης και ιστορικός του Πόντου
Άκογλους Ξενοφών (1895-1961). Λαογράφος, λογοτέχνης και ιστορικός. Γεννήθηκε στην Αμισό και στη συνέχεια η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στα Κοτύωρα όπου και έμαθε τα πρώτα του γράμματα.
Φοίτησε στο γυμνάσιο της Αμισού. Όταν το 1914 η τουρκία κήρυξε πανστρατιά, o Άκογλους διέφυγε στην Κριμαία. Στη Θεσσαλονίκη κατέβηκε το 1915 και το 1916 κατατάχτηκε εθελοντής στο στρατό της Εθνικής Άμυνας και τραυματίστηκε στη μάχη του Σκρα. Με την ανακωχή του 1918 φοίτησε στη σχολή υπαξιωματικών, ενώ το 1919 αποσπάστηκε με το βαθμό του εφέδρου υπολοχαγού στο Τάγμα εθελοντών του Πόντου. Πολέμησε στο μικρασιατικό μέτωπο και μετά τη μικρασιατική καταστροφή φοίτησε στην σχολή πολέμου και έγινε ανθυπολοχαγός, για να τοποθετηθεί στη συνέχεια σε διάφορες μονάδες. Αποστρατεύτηκε το 1935 με το βαθμό του ταγματάρχη. Σε όλη την υπόλοιπη ζωή του ασχολήθηκε με τη λαογραφία, τη λογοτεχνία και την ιστορία. Τα κυριότερα έργα του είναι: «Λαογραφικά Κοτυώρων» (1939, μνημειώδες έργο που τον επέβαλε ως συγγραφέα, για το οποίο και βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών), «Διηγήματα ηθογραφικά» (1939), «Χρονικά του Πόντου» (1943-1946, λαογραφικό περιοδικό), «Το θαύμα της Αλβανίας από τη σκοπιά της ΙΙΙ Μεραρχίας» (1945), «O Ακρίτας» (1955, τρίπρακτο δράμα σε ποντιακό Ιδίωμα). Ακολούθησε ο Β' τόμος των «Λαογραφικών των Κοτυώρων» που τελικά εκδόθηκε μετά το θάνατο του, με την επιμέλεια των λαογράφων Γ. Ζερζελίδη και Ι. Σαλτσή. Άλλες δημοσιεύσεις του: «Τέσσερα παραμύθια του χωριού Τσακράκ Πόντου» «Παραμύθια Κοτυώρων» και πολλά άλλα. Αρθογραφούσε με το ψευδώνυμο Ξένος Ξενίτας.
Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com
