Ο Καπικεέτες Γεώργιος Παμπούκας - Ένας Πόντιος ήρωας του Κριμαϊκού Πολέμου, του Αγαθάγγελου Φωστηρόπουλου
Μεταξύ των άγνωστων ηρώων, οι οποίοι τίμησαν το ελληνικό όνομα στο εξωτερικό με πράξεις άφθαστου ηρωισμού και περιφρόνησης του θανάτου στα πεδία των μαχών, υπήρξε και ο Γεώργιος Παμπούκας.
Καταγόταν από το Καπή-Κιοϊ της Τραπεζούντας και γεννήθηκε στη Σεβαστούπολη της Κριμαίας, όπου παντρεύτηκε την Ελισάβετ Καλλικάκη. Αυτή προερχόταν από τους Έλληνες της Παλαιάς Ελλάδας που είχαν εγκατασταθεί στην Κριμαία μαζί με τον καταδρομέα Λάμπρο Κατσώνη. Είναι γνωστό ότι εκείνοι οι άποικοι ίδρυσαν την εποχή της Μεγάλης Αικατερίνης το «Ελληνικό τάγμα», του οποίου οι πολεμιστές φορούσαν φουστανέλα, έφεραν ελληνικά όπλα και διακρίθηκαν σε πλείστους πολέμους, όπως και στον Κριμαϊκό, μετά τον οποίο το τάγμα διαλύθηκε. Σε εκείνο το Τάγμα είχε καταταχθεί και ο Γεώργιος Παμπούκας και διακρίθηκε για την παράφορη τόλμη και την εξαιρετική του ανδρεία. Κατά τον Κριμαϊκό πόλεμο προκάλεσε κατάπληξη στην αγγλική μοίρα —η οποία προσέβαλε το φρούριο του όρμου Μπαλακλάβα κοντά στη Σεβαστούπολη— η επίμονη και θαρραλέα αντίσταση μιας φούχτας Ελλήνων μαχητών κατά των οβίδων των πολεμικών από έναν προμαχώνα για πολλές ώρες. Ο τελευταίος που εγκατέλειψε το οχύρωμα, όταν ήταν πλέον αδύνατη η περαιτέρω αντίσταση, ήταν ο Γεώργιος Παμπούκας. Πολλές φορές είχε σταλεί από τους Ρώσους στρατιωτικούς —που εκτιμούσαν τις αρετές του— ως κατάσκοπος στο συμμαχικό στρατόπεδο, μεταμφιεσμένος σε Τάταρο γυρολόγο, και μετέφερε πολύτιμες πληροφορίες στο ρωσικό επιτελείο. Ιστορία του Ελληνισμού του Ευξείνου Πόντου
Αλλά το πιο παράτολμο εγχείρημα του Γεώργιου Παμπούκα ήταν η άλωση μιας οχυρής θέσης κοντά στη Σεβαστούπολη, που λεγόταν «η μπαταρία του Ομέρ Πασά», χάρη στην προσωπική του ανδρεία. Η αντίσταση των αντιπάλων στο οχύρωμα ήταν λυσσώδης, αλλά ο Γεώργιος Παμπούκας, αν και τραυματισμένος στο πόδι, προχώρησε έρποντας προς το οχύρωμα, έφτασε κάτω από αυτό και, αφού σηκώθηκε ξαφνικά, ανοιγόκλεισε από ένα άνοιγμα το ρωσικό του πηλήκιο προς τους εχθρούς. Εκείνοι, νομίζοντας ότι περικυκλώθηκαν, καταλήφθηκαν από πανικό και εκκένωσαν γρήγορα το οχύρωμα. Ο Παμπούκας μπήκε αμέσως στον προμαχώνα και υπέστειλε τη σημαία τους, ενώ οι Ρώσοι μετά από αυτό εφόρμησαν και κατέλαβαν το οχύρωμα. Για την παράτολμη και χωρίς διαταγή επιχείρησή του προκάλεσε την επίπληξη του στρατηγού Μέντζικωφ, ο οποίος όμως από την άλλη τον τίμησε με το πρώτο παράσημο στρατιωτικής αξίας, τον χρυσό Σταυρό του Αγίου Γεωργίου Α΄ τάξεως. Τρεις άλλοι σταυροί και 4 μετάλλια κοσμούσαν τα στήθη του γενναίου πολεμιστή. Ο Παμπούκας μετά τον Κριμαϊκό πόλεμο πολέμησε ως επιλοχίας του ιππικού στις επιχειρήσεις στον Καύκασο κατά των ατάκτων στοιχείων, όπου επίσης παρασημοφορήθηκε για ανδραγαθία. Πολλές φορές τιμήθηκε ως ομοτράπεζος του Τσάρου σε επίσημα γεύματα στην Κριμαία. Πέθανε σε ηλικία 77 ετών και κηδεύτηκε στο «Βυζαντινό Μοναστήρι» του Αγίου Γεωργίου κοντά στη Σεβαστούπολη. Οι μεταναστεύσεις των Ελλήνων εκ Πόντου στην Ρωσία κατά τον 19ο αιώνα - Οι Καυκάσιοι Έλληνες του Γρ. Π. Τηλικίδη
Η δημοσιευόμενη φωτογραφία φέρει στα ρωσικά την επιγραφή: «Αποκαλυπτήρια του μνημείου της Άμυνας της Σεβαστούπολης στο Ίνκερμαν στις 27 Σεπτεμβρίου 1905». Σε αυτήν ο Γεώργιος Παμπούκας απεικονίζεται στο πλευρό του τελευταίου Τσάρου Νικολάου Β΄ (πρώτος δεξιά, ασκεπής με πολιτική ενδυμασία), ανάμεσα στους διακριθέντες παλαιμάχους του Κριμαϊκού πολέμου. Η φωτογραφία βρίσκεται στα χέρια της κόρης του, Ολυμπιάδος Δ. Φωστηροπούλου (ετών 75, κατοίκου Πανοράματος Θεσσαλονίκης), την οποία, επειδή δεν είχε γιο, όταν ήταν κοριτσάκι την εκγύμναζε στην ιππασία και στα όπλα σαν μικρή αμαζόνα.
Ένας Πόντιος ήρωας του Κριμαϊκού Πολέμου, του Αγαθάγγελου Φωστηρόπουλου. Πηγή: Ποντιακά Φύλλα 1958
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
