Το χωρίον Κοκκινιά (Κούσοβο) - Προσφυγικοί οικισμοί του νομού Κιλκίς
Το χωρίον Κοκκινιά (Κούσοβο) - Προσφυγικοί οικισμοί του νομού Κιλκίς
Κοκκινιά (Κούσοβο). Ο οικισμός Κούσοβο βρίσκονταν 6,6 χιλιόμετρα βοτιοδυτικά της Τερπύλλου και 19,4 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Κιλκίς, σε υψόμετρο 320 μέτρα. Στην Απαρίθμηση των κατοίκων το 1913, κατεγράφησαν 340 κάτοικοι (155 άνδρες και 185 γυναίκες). Το 1914 εγκαταστάθηκαν στον οικισμό που ήδη κατοικούσαν και αρκετοί βουλγαρόφωνοι, 25 οικογένειες προσφύγων (87 άτομα) από τη Βιζύη της Θράκης, ενώ υπήρχε και ελληνική σχολή στοιχειώδους εκπαίδευσης. Το 1919 αναγνωρίζεται ο οικισμός και ορίζεται έδρα στη κοινότητα Κουσόβου που τότε ανήκε στο νομό Θεσσαλονίκης.
Στην απογραφή πληθυσμού του 1920, κατεγράφησαν 155 άνδρες και 180 γυναίκες, σύνολο 335 κάτοικοι ενώ στην απογραφή προσφύγων του 1923 βρέθηκαν στον οικισμό 171 πρόσφυγες (90 άνδρες και 81 γυναίκες). Μετά το 1923 δεν εγκαταστάθηκαν πολλοί πρόσφυγες στον οικισμό, γιατί το 1928 η Γ.Δ.Ε.Μ.-Ε.Α.Π. βρήκε εγκατεστημένες μόνο 53 οικογένειες προσφύγων (177 άτομα). Ήταν αμιγής προσφυγικός οικισμός. Από 9 έως 17 Ιανουαρίου 1927, η Ε.Α.Π. παρέδωσε στις 67 οικογένειες προσφύγων οικήματα (μετά των οικοπέδων) που ήταν 42 τουρκικές και 14 βουλγαρικές ιδιοκτησίες. Οι οικογένειες των προσφύγων προέρχονταν κυρίως από χωριά της επαρχίας Καρς του Καυκάσου, Ορντού και Αργυρούπολης του Πόντου. Το 1927 ο οικισμός Κούσοβον μετονομάζεται σε Κοκκινιά και ανήκει πλέον στη μετονομασθείσα κοινότητα Κοκκινιάς (Κουσόβου).
Στην απογραφή του 1928, εκ των 320 κατοίκων, οι 77 ήταν πρόσφυγες που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Σύμφωνα με το Ονομαστικό Ευρετήριο Αγροτών Προσφύγων, στον οικισμό καταγράφηκαν το 1928, 100 δικαιούχοι «αρχηγοί οικογενειών αγροτικώς εγκατεστημένων και των μελών τοιούτων οικογενειών δικαιούχων - κατά τους ισχυρισμούς των - αποζημιώσεως εξ ανταλλαγής» (Αρ. 138441-138540). Το 1934 αποσπάται από το νομό Θεσσαλονίκης και προσαρτάται στο νομό Κιλκίς (Φ.Ε.Κ. 341Α - 08/10/1934). Στην περίοδο του Εμφυλίου (Νοέμβριος 1946) στην Κοκκινιά διαδραματίστηκαν ακραία φαινόμενα αντιπαλότητας μεταξύ των κατοίκων της και των γύρω οικισμών που σημάδεψαν τους κατοίκους της και όχι μόνο (βιαιοπραγίες, δολοφονίες...).
Το 1997 ο οικισμός Κοκκινιά αποσπάται από την κοινότητα Κοκκινιάς (καταργείται) και προσαρτάται στο δήμο Κρουσσών (Φ.Ε.Κ. 244Α - 04/12/1997), ενώ το 2010 αποσπάται από τον δήμο Κρουσσών (καταργείται) και εντάσσεται στο δήμο Κιλκίς (Φ.Ε.Κ. 87Α - 07/06/2010). Από το 2011 με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» η Κοκκινιά (μαζί με το Μελισσουργιό) αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Κοκκινιάς, της Δημοτικής Ενότητας Κρουσσών του δήμου Κιλκίς της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς. Προσφυγικά χωριά του νομού Κιλκίς
Απογραφές: 320 κάτοικοι (1928), 420 (1940), 179 (1951), 212 (1961), 162 (1971), 143 (1981), 114 (1991), 73 (2011).
Προσφυγικοί Οικισμοί ΕΑΠ στη Μακεδονία 1928 - Πηγή: Λουκάς Π. Χριστοδούλου «Οι προσφυγικοί οικισμοί της Ε.ΑΠ. στη Μακεδονία 1928», Ένωση Σπάρτης Μικράς Ασίας, Αθήνα 2023
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
