Η ιστορία ενός παλιού Ιερού Ευαγγελίου (Μέτζιτλι Κάρς - Λαζοχώρι Βεροίας) του Οικονομολόγου Γιάννη Μελετίδη – Πηγή Ποντιακή Εστία
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο επίτροπος του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου, του συνοικισμού Λαζοχωρίου του δήμου Βέροιας, έδειξε, σαν έκπληξη, στον γράφοντα ένα παλιό ιερό ευαγγέλιο της εκκλησίας.
Με σεβασμό το πήρε στα χέρια του και άρχισε να το περιεργάζεται. Η όψη του δίνει αίσθηση ελεγειακής ανάμνησης. Ο χρόνος έχει αφήσει πάνω του έντονα τα σημάδια του. Τυπώθηκε το 1872 στη Βενετία, από το ελληνικό τυπογραφείο «Ο Φοίνιξ» «τη εγγράφω αδεία της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας». Σε εσωτερική επιφάνεια του εξωφύλλου του υπάρχει μια ενθύμηση δυσανάγνωστη, λόγω φθοράς. Είναι γραμμένη με μολύβι «μελανί». Κάτω ακολουθεί η υπογραφή «Παπαντώνης Μελετίδης» και δίπλα η χρονολογία «1932». Βλέποντας τα γράμματα και την υπογραφή του μακαρίτη πατέρα μου, συγκινήθηκα βαθιά. Οι παιδικές αναμνήσεις φτερούγισαν σαν τα πουλιά που τα ξαφνιάζει η απροσδόκητη παρουσία ανθρώπου σαν παλιά ακούσματα έγιναν τωρινά. Η ιστορία ενός παλιού Ιερού Ευαγγελίου του Οικονομολόγου Γιάννη Μελετίδη
Το παλαιό αυτό ιερό ευαγγέλιο είναι εκείνο, που ταξίδευσε από τη Βενετία, για να φτάσει σε Ναό κάποιου χωριού της εκκλησιαστικής επαρχίας «της πάλαι ποτέ διαλαμψάσης Μητροπόλεως Αργυρουπόλεως» του Πόντου. Όταν στα χρόνια 1877-1878 Έλληνες κάτοικοι της περιφέρειας Αργυρούπολης μετανάστευσαν στην επαρχία Καρς του Καυκάσου, που τότε τελούσε υπό την κυριαρχία των Ρώσων, πήραν από την εκκλησία του χωριού τους το Ιερό αυτό Ευαγγέλιο και το ενθρόνισαν πάνω στην Αγία Τράπεζα του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου του νέου χωριού τους, του Μέτσιτλι, που οι ίδιοι δημιούργησαν. Όταν η περιφέρεια του Καρς παραδόθηκε από τους Σοβιετικούς στους τούρκους και οι διώξεις του τουρκικού κράτους, σε βάρος του ελληνισμού, επεκτάθηκαν και μέχρι τις πιο απρόσιτες περιοχές του Καυκάσου, αναγκάστηκαν και οι κάτοικοι του Μπέτσιτλι να πάρουν τον δρόμο της προσφυγιάς, που οδηγούσε στη μητέρα πατρίδα, την Ελλάδα. Φεύγοντας, η οικογένεια του μακαρίτη Στέφανου Παπαστεφανίδη πήρε μαζί της από την εκκλησία του χωριού το Ιερό αυτό Ευαγγέλιο. Το ίδιο έπραξαν και άλλοι, παίρνοντας την εικόνα του Αγίου Γεωργίου, τον επιτάφιο κ.ά. Θεωρούσαν μεγάλη ασέβεια να πέσουν στα χέρια των τούρκων τα Ιερά αντικείμενα της εκκλησίας τους. Το Ιερό ευαγγέλιο, η οικογένεια Στ. Παπαστεφανίδη το έφερε μαζί της στον νέο τόπο εγκατάστασής της, στη συνοικία του Προμηθέα της Βέροιας. Ύστερα από έντεκα χρόνια φιλοξενίας, παραδόθηκε το 1931 στο νεοανεγερθέντα από τους πρόσφυγες κατοίκους του συνοικισμού Λαζοχωρίου, Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου . Αυτό το Ιερό ευαγγέλιο κρατούσε στα χέρια του ο πρώτος εφημέριος του ναού, ο μακαρίτης Παπαντώνης, όταν έλεγε: «Σοφία ορθή, ακούσωμεν του αγίου ευαγγελίου» τις Κυριακές, τις γιορτές, στις βαπτίσεις και τους γάμους, στις κηδείες και στις άλλες ιερές ακολουθίες, όπως και άλλοι ιερείς, που επακολούθησαν και διακόνισαν στον ναό. Ακόμη, από αυτό το ιερό ευαγγέλιο διάβαζαν περικοπές μακαριστοί Μητροπολίτες της Ιερής μητρόπολης Βέροιας, Νάουσας και Καμπανίας, όσες φορές πήγαιναν να ιερουργήσουν στον ναό. Στις μέρες της λειτουργικότητάς του, το φως των αγιοκεριών και των καντηλιών σελάγιζε πάνω στις ασημένιες παραστάσεις του και όλοι τότε, μικροί και μεγάλοι, γέροι και γριές, νέοι και παιδιά σχημάτιζαν μεγάλη ανθρωποσειρά, για να το ασπαστούν με ευλάβεια. Σαν θεώρησαν ότι «Γέρασε», το εγκατέλειψαν σε μέρος αλειτούργητο, αφιλόξενο, «εις έλεος του Θεού». Χρόνια καρτερούσε έναν «Καλό Σαμαρείτη», για να το ανακουφίσει από τον πόνο του. Και ήρθε η στιγμή που το βρήκε ο καλός επίτροπος, ο Αντώνης Πετρίδης. Με στοργή το περιποιήθηκε. Ας είναι καλά. Ως μέλος της εκκλησιαστικής επιτροπής, υποσχέθηκε ότι θα φροντίσει να κατασκευαστεί μια προθήκη, όπου θα εναποθέσει το παλαιό αυτό Ιερό Ευαγγέλιο μαζί με άλλα παλαιά ιερά αντικείμενα της εκκλησίας σε ένδειξη σεβασμού, αλλά και διαφύλαξή τους. Ας είναι οι λιτές αυτές γραμμές ένα ταπεινό κεράκι στη σεβαστή μνήμη των μακαριστών εκείνων ιερωμένων, που ως ιερουργοί κρατούσαν στα χέρια τους το Ιερό αυτό Ευαγγέλιο.
Βέροια 22 Σεπτεμβρίου 2003.
Η ιστορία ενός παλιού Ιερού Ευαγγελίου του Οικονομολόγου Γιάννη Μελετίδη – Πηγή Ποντιακή Εστία
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com
