Τα μεταλλεία άρχισαν και αυτά να παρακμάζουν μετά τον πόλεμο του 1827 ενώ είχαν διασκορπιστεί πολλοί κάτοικοι της Κρώμνης, το δε 1854 επήλθε η οριστική τους κατάλυση, καθώς η κυβέρνηση δεν υποστήριζε το σύστημα της τυραννικής εξαναγκάσεως των κατοίκων απ' τα γύρω χωριά στο να εργάζονται ως είλωτες στα μεταλλεία και προς τούτο εξέδωσε το Τανζιμάτ και ύστερα το Χάτι Χουμαγιούν, τα οποία απέδωσαν σε έναν έκαστο πολίτη οθωμανό πλήρη ελευθερία.

Άμον περδίκα ή άμον πέρδικα πορπατεί
Αντίστοιχο με το: σαν Πέρδικα περπατεί

Α βάλω το χ̆όρι-σ' σο μελοκούτ'
Θα βάλω το χέρι σου στο κουτί με το μέλι. Λέγεται ειρωνικά ή και αστεία ως απάντηση σε όποιον φωνάζουμε και μας ρωτά: τι με θέλετε; Ενώ είναι φανερό ότι τον καλούμε για να του αναθέσουμε μια εργασία.

'Ση Παναγίας το Μετόχ̆' εζήνεν ΄ς έναν οτάν απέσ' ο Μήτον ο Χουτουρέτες. Γιάν-γιανά 'ς άλλο την οτάν εζήνεν έναν Σουρμενίτκον παιδίν, μαθητής 'ς σο Φροντιστήριον.

Έρθεν ο τ̆ούρκον ο κακόν κι εκόνεψεν ΄ς σην χώραν,
τ' ομμάλι͜α τ̆ούρκ'ς εγόμωσαν και τα βουνά λεβέντους.